Một Số Biện Pháp Giáo Dục Đạo Đức Cho Học Sinh Lớp 1 / 2023 / Top 13 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 12/2022 # Top View | Phauthuatthankinh.edu.vn

Skkn Một Số Biện Pháp Giáo Dục Đạo Đức Cho Học Sinh Lớp 1 / 2023

MỤC LỤC

Trang 1

I. Sơ lược lý lịch tác giả:

Trang 2

II. Sơ lược đặc điểm, tình hình đơn vị :

Trang 2

III. Mục đích , yêu cầu của đề tài sáng kiến:

Trang 3

1. Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến:

Trang 3

2. Lý do chọn đề tài:

Trang 3

3. Nội dung sáng kiến

Trang 4

V. Hiệu quả đạt được:

Trang 7

VI. Mức độ ảnh hưởng:

Trang 24

VII. Kết luận:

Trang 26

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀOTẠO

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 1

TRƯỜNGTH A ĐÀO HỮU CẢNH

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Xã Đào Hữu Cảnh, ngày 16 tháng 12 năm 2018

BÁO CÁO Kết quả thực hiện sáng kiến kinh nghiệm về đề tài: ” Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 1″ I- SƠ LƯỢC LÝ LỊCH TÁC GIẢ: – Họ và tên: Huỳnh Thị Mỷ Ly

Nam, nữ: Nữ

– Ngày tháng năm sinh: 11/08/1989 – Nơi thường trú: Ấp Hưng Lợi – Xã Đào Hữu Cảnh- Châu Phú -An Giang. – Đơn vị công tác: Trường TH A Đào Hữu Cảnh – Chức vụ hiện nay: Giáo viên – Trình độ chuyên môn: Đại học – Lĩnh vực công tác: Giáo dục Tiểu học II. SƠ LƯỢC ĐẶC ĐIỂM, TÌNH HÌNH ĐƠN VỊ: a/Thuận lợi: Đa phần các trường Tiểu học trong huyện nói chung, trường Tiểu học A Đào Hữu Cảnh nói riêng thì hiện nay được sự quan tâm nên đã trang bị cơ sở vật chất đáp ứng đủ cho nhu cầu việc dạy và học của giáo viên và học sinh. Tất cả học sinh của trường đều nằm trong địa bàn nên việc quản lý, rèn luyện, giúp đỡ, hỗ trợ cho các em có nhiều thuận lợi hơn. Thông qua các buổi họp khối, giáo viên có điều kiện chia sẻ với nhau về những kinh nghiệm, phương pháp và cách giảng dạy để rèn luyện đạo đức cho các em tốt hơn. Phòng giáo dục và nhà trường mở các hội thi Giáo viên chủ nhiệm giỏi cho giáo viên; Hội thi kể chuyện Bác Hồ… Nhờ đó mà giáo viên và học sinh có dịp giao lưu, chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp và bạn bè để hoàn thiện bản thân mình từ đó có nhiều phương pháp rèn luyện đạo đức. b/Khó khăn: Ngoài những thuận lợi đã nêu trên thì cũng còn gặp một số khó khăn như sau: 2

Phần nhiều đại đa số phụ huynh còn suy nghĩ cho con học để biết được cái chữ; chỉ cần biết đọc, biết viết là đủ rồi. Gia đình chưa xem việc rèn đạo đức của con em mình là quan trọng. Gia đình học sinh thuộc hộ nghèo là nhiều nên cha mẹ các em đi làm thuê, làm mướn ở xa. Các em ở nhà với ông bà nên việc trao đổi quá trình học tập, rèn luyện của các em còn nhiều hạn chế. Nên gia đình còn xem nhẹ, lơ là không quan tâm đến việc hoàn thiện đạo đức, hoàn thiện nhân cách của các em. Độ tuổi của các em còn nhỏ, ngoan, biết vâng lời thầy cô nhưng còn làm theo cảm xúc là nhiều, chưa có ý chí rèn luyện đạo đức cho bản thân. – Tên sáng kiến: Biện pháp rèn đạo đức cho học sinh lớp 1. – Lĩnh vực: Giáo dục Tiểu học III. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN: 1.Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến 1.1 Bối cảnh của đề tài . Trong thực tế hiện nay chất lượng giáo dục đạo đức của học sinh nói chung và của học sinh Tiểu học nói riêng có phần giảm sút bởi ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân: Sự cạnh tranh của cơ chế thị trường có mặt tích cực là thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Song lại là mảnh đất tốt cho tư tưởng cơ hội, thực dụng vụ lợi phát triển chủ nghĩa cá nhân ích kỷ coi đồng tiền là trên hết dẫn đến sự xuống cấp về đạo đức xã hội từ người lớn đến trẻ em, đến mọi mặt của đời sống xã hội cụ thể là: Về phía giáo viên: Còn coi nhẹ công tác giáo dục đạo đức cho học sinh. Một số thầy cô chỉ quan tâm đến việc truyền thụ kiến thức văn hóa, chưa thật sự chú trọng đến việc giảng dạy tốt môn đạo đức cho các em. Nếu có dạy chỉ cung cấp cho các em về mặt lý thuyết mà coi nhẹ thực hành. Trong giờ học, giáo viên chủ yếu sử dụng phương pháp thuyết trình, giảng giải. Hình thức tổ chức dạy học đơn điệu. Học chưa đi đôi với hành. Việc soạn giáo án của giáo viên chưa sát với mục tiêu yêu cầu của chuẩn kiến thức kỹ năng của bài học. Một số giáo viên chưa nhận thức rõ vấn đề này, chưa quán triệt một cách đúng đắn, sâu sắc nội dung cũng như tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho các em 3

thông qua bài giảng của môn đạo đức; thông qua việc phối kết hợp giữa nhà trường- gia đình – xã hội. Trong nhà trường: Học sinh lớp 1 phần lớn là ngoan, nhưng còn làm theo cảm xúc. Biết vâng lời cô giáo, thực hiện tốt nội quy, quy định của nhà trường đề ra. Tuy nhiên đánh giá một cách khách quan mà nói học sinh lớp 1 hiện nay rất nhạy cảm. Đặc biệt học sinh lớp 1 chưa biết áp dụng kiến thức đã học vào thực tế. Học sinh vừa được học bài “Lễ phép vâng lời thầy giáo, cô giáo” nhưng lại chỉ chào hỏi thầy cô dạy mình hoặc không biết cảm ơn, xin lỗi khi được người khác giúp hay làm điều gì đó không phải. Sở dĩ vẫn còn có các hiện tượng trên tôi nghĩ nguyên nhân do: – Gia đình chưa thật sự quan tâm đến đời sống tinh thần của con cái. – Do tác động mặt trái của cơ chế thị trường vào môi trường sống của học sinh. Gia đình và xã hội: một số cha mẹ học sinh thiếu gương mẫu, ông bà cha mẹ, chửi mắng lẫn nhau, một số gia đình còn khoán trắng bỏ mặc cho nhà trường và xã hội, thậm chí còn nuông chiều con cái thiếu văn hóa, dẫn đến một số học sinh vô lễ với người trên, nhiều em không vâng lời ông bà, bố mẹ, lười lao động, lười học, trộm cắp….. Trong giao tiếp nói năng thô lỗ, cộc cằn. Do ảnh hưởng với các hiện tượng tiêu cực ngoài xã hội, hiện tượng nói tục, các hành vi thiếu văn hóa vẫn còn. Xuất phát từ mục đích yêu cầu và tầm quan trọng của việc giáo dục cho học sinh, trước tình hình thực tế, là người giáo viên như tôi nghĩ mình phải có trách nhiệm tìm hiểu nguyên nhân, đề ra biện pháp từng bước tháo gỡ những tồn tại trên. 1.2 Lý do chọn đề tài Đạo đức được xem là hình thái ý thức xã hội phản ánh một lĩnh vực riêng biệt trong tồn tại xã hội loài người. Đạo đức là một bộ phận của kiến trúc

4

thượng tầng, vì thế đạo đức luôn phát triển và thay đổi theo cơ sở đã sản sinh ra nó, mà trước hết là cơ sở kinh tế- xã hội. Ở nước ta trong thời gian qua, sự chuyển biến hướng sang nền kinh tế thị trường, đặc biệt là thực hiện hàng loạt các chính sách kinh tế xã hội mới, đã tạo nên sự tăng trưởng mới trong nền kinh tế và các quan hệ mới mang tính tích cực đời sống xã hội cũng đã được hình thành. Bên cạnh những cái được căn bản và to lớn đó là sự suy thoái về đạo đức, lối sống đang diễn ra từng giờ, từng ngày ngoài xã hội và ngay cả trong nhà trường của ngành giáo dục hiện nay. Trong bối cảnh trên, thêm vào đó là các tệ nạn tham nhũng, các tệ nạn xã hội có chiều hướng lan tràn. Vì thế, trong những năm qua, có nhiều đơn vị trường học có nhiều cố gắng giáo dục đạo đức cho học sinh và đã được những kết quả không nhỏ. Song trước tình hình đó, việc giáo dục đạo đức trong trường học còn gặp nhiều khó khăn. Nên việc giáo dục đạo đức cho học sinh ngay từ lớp 1 là một việc làm cần thiết và rất quan trọng để uốn nắn, tạo tiền đề cho các em bước vào ngưỡng cửa mới của môi trường giáo dục. Để các em được giáo dục một cách toàn diện trở thành người có đạo đức và có ích cho xã hội sau này. Và giúp cho học sinh có hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luật phù hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với bản thân với gia đình, nhà trường, cộng đồng, môi trường tự nhiên và ý nghĩa của việc thực hiện theo các chuẩn các mực đó. Từng bước hình thành kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh theo các chuẩn mực đã học để thực hiện hành vi phù hợp. Từng bước hình thành cho học sinh thái độ tự tin, yêu thương tôn trọng con người, yêu cái đúng, cái thiện. Với địa bàn vùng sâu vùng xa vùng kinh tế khó khăn mặt bằng dân trí thấp thì trình độ hiểu biết và ý thức giáo dục rất yếu nhất là đạo đức. Các em quen với lối sống tự do không có người dạy dỗ giáo dục đạo đức như thế nào để làm người hữu ích thì các em tự do giao tiếp theo sự hiểu biết nên các em không biết mình cư xử như vậy có đúng không, giao tiếp như vậy có được không? Vì thế, vấn đề hay nói xấu, chửi 5

thề có các hành vi không đúng thì thường xảy ra đối với các em ở lớp 1. Vì thế, làm thế nào để giáo dục học sinh một cách toàn diện thì giáo viên chủ nhiệm nhất là ở lớp 1 cần giáo dục đạo đức học sinh là việc làm rất cần thiết và quan trọng nhất. Chính vì thế mà tôi chọn “Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 1. 1.3 Phạm vi nghiên cứu Đề tài nghiên cứu được sử dụng trong hoạt động giáo dục thể hiện trong tiết dạy phân môn Đạo đức lớp 1. Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 1, sách Đạo đức lớp 1, các loại sách rèn đạo đức của bộ GDĐT. 1.4 Những điểm trong kết quả nghiên cứu. Việc nghiên cứu đề tài Sáng kiến kinh nghiệm này, cũng như khi áp dụng vào thực tế, giúp học sinh tôi nói riêng và học sinh lớp 1 nói chung biết hoàn thiện đạo đức, nhân cách cho bản thân. 2. Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến: Trong quá trình giáo dục toàn diện đối với nhân cách của các em học sinh thì giáo dục đạo đức là bộ phận quan trọng trong cấu trúc nhân cách của các em. Bác Hồ nói “Người có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó, có tài mà không có đức là người vô dụng”. Giáo dục đạo đức là một bộ phận rất quan trọng của quá trình sư phạm đặc biệt là ở tiểu học nhất là lớp 1. Nó nhằm hình thành những cơ sở ban đầu về mặt đạo đức cho học sinh lớp 1, giúp các em ứng xử đúng đắn qua các mối quan hệ hằng ngày. Có thể nói, nhân cách của học sinh tiểu học lớp 1 thể hiện trước hết qua bộ mặt đạo đức. Điều này thể hiện qua thái độ cư xử đối với ông bà, cha mẹ, anh chị em ruột trong gia đình, với thầy cô giáo, bạn bè qua thái độ với học tập rèn luyện hằng ngày. Đó là cơ sở quan trọng của việc hình thành những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức cao hơn ở bậc trung học cơ sở. Đạo đức là không thể thiếu được trong trường tiểu học. Nhưng để đưa ra các chuẩn mực hành vi đạo đức đến học sinh một cách toàn diện nhanh chóng và 6

có hiệu quả thì việc tổ chức dạy học nhằm hứng thú cho học sinh là rất cần thiết. Đòi hỏi giáo viên tự nghiên cứu để lựa chọn các hình thức tổ chức dạy học sao cho phù hợp. Việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường luôn là vấn đề cần quan tâm. Đồng thời với việc dạy văn hóa các em có ngoan ngoãn, chăm chỉ thì mới có thể học tập tốt được. Bên cạnh đó, việc tiếp thu tốt kiến thức các bộ môn văn hóa là nền tảng xây dựng những phẩm chất tốt đẹp trong tâm hồn trong sáng của các em. Giáo dục đạo đức cùng với công tác tư tưởng chính trị trong nhà trường là nhiệm vụ chính trị hàng đầu góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ trung tâm – nhiệm vụ chuyên môn nhất là trong tình hình hiện nay, khi các giá trị truyền thống trong xã hội đang bị xói mòn, tệ nạn xã hội đang len lỏi, xâm nhập vào nhà trường. Do vậy cần giáo dục học sinh những chuẩn mực về tri thức đạo đức để hình thành ý thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành lối sống văn hóa. Trong những năm qua ngành và nhà trường cùng thực hiện tốt những cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” và cùng phong trào thi đua ” Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Vì thế để phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh phải thông qua các môn học trong đó chủ yếu thông qua môn đạo đức. Nếu tổ chức tốt các tiết học đạo đức sẽ thu hút được học sinh tham gia, được giao lưu, được hòa nhập và thể hiện khả năng của mình để bày tỏ thái độ, tình cảm đạo đức, rèn kỹ năng, thói quen đạo đức, phát triển trí tuệ và óc thẩm mĩ. 3. Nội dung sáng kiến: 3.1 Để giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua môn đạo đức giáo viên phải nắm chắc phương pháp dạy học bộ môn, linh hoạt sử dụng các phương pháp dạy học: 7

11

Ví dụ: Bài 1: “Em là học sinh lớp 1” có thể sử dụng các trò chơi “Vòng tròn giới thiệu tên” hoặc trò chơi “Kết thân”, “Ném bóng”, “Bắn tên”, ” Phóng viên”,.. Bài 2: “Gọn gàng, sạch sẽ” có thể sử dụng các trò chơi : “Tay đẹp, tay xinh, tay dính sình”, “Nên hay không nên”. Bài 4: “Gia đình em” có thể sử dụng các trò chơi “Đổi nhà”, ” Đi chợ”. Bài 10: ” Em và các bạn” có thể sử dụng các trò chơi ” Tặng hoa”. Bài 11: ” Đi bộ đúng quy định” có thể sử dụng các trò chơi ” Qua đường”, “Đèn xanh đèn đỏ”. Bài 12: “Cảm ơn và xin lỗi” có thể sử dụng các trò chơi “Ghép hoa”. Bài 13:”Chào hỏi và tạm biệt ” có thể sử dụng các trò chơi “Vòng tròn chào hỏi “, hoặc trò chơi ” Lễ phép”. Bài 14: “Bảo vệ cây và hoa nơi công cộng” có thể sử dụng các trò chơi ” Đoán xem cây gì?” hoặc trò chơi ” Gieo hạt”. d) Phương pháp đàm thoại: – Cần dạy cho học sinh có ý thức thực hiện sự hợp tác trong quá trình học tập – Dạy cho học sinh cần tôn trọng khi bạn trả lời ( chăm chú lắng nghe khi bạn trả lời, không nên cướp lời hoặc có phản ứng khi bạn đang trả lời). – Dạy học sinh trả lời cần nói vừa đủ nghe, nói đúng, rõ ràng, nói vừa đủ lượng thông tin, ngắn gọn, tốc độ nói không quá nhanh hoặc quá chậm. – Cách xử lý khi học sinh trả lời câu hỏi: + Nếu học sinh trả lời đúng thì giáo viên công nhận khen ngợi và tuyên dương. + Nếu học sinh trả lời đúng một phần thì giáo viên xác nhận, gọi học sinh khác bổ sung. + Nếu học sinh không trả lời được thì giáo viên mời học sinh khác hoặc giáo viên dùng từ khác để diễn đạt cho câu hỏi thêm rõ ràng hoặc giáo viên dùng 12

câu hỏi phụ để gợi ý cho học sinh, yêu cầu học sinh xem lại bài học hoặc giáo viên giảng lại. + Nếu học sinh trả lời sai thì giáo viên xác nhận, động viên học sinh cần cố gắng và mời học sinh khác đóng góp ý kiến. + Cần quan tâm đến mọi học sinh, đặc biệt học sinh nhút nhát, rụt rè, ngại phát biểu. + Giáo viên chỉ nên đặt câu hỏi, không nói nhiều, không trả lời thay cho học sinh. e) Phương pháp nêu gương: Dạy học Đạo đức phải gắn bó chặt hẽ với cuộc sống hàng ngày của học sinh. Những tấm gương sử dụng để dạy học đạo đức phải lấy chất liệu từ cuộc sống thực của học sinh. Đó là tấm gương tiêu biểu trong lớp, trong trường, những tấm gương ở ấp, xóm, xã, nơi các em sống. Điều đó sẽ làm cho bài học đạo đức thêm phong phú, gần gũi, sống động đối với các em. Nêu gương phải đảm bảo độ chính xác do vậy cần phải lấy thông tin từ sổ truyền thống của nhà trường, từ báo, đài, tạp chí, gương người tốt việc tốt ở địa phương các em đang sinh sống,… Đối với học sinh lớp Một trường học là môi trường hoàn toàn mới mẻ, lạ lẫm đối với các em. Cô giáo chính là thần tượng trong con mắt các em, là tấm gương để các em học tập và làm theo. Mọi hành động cử chỉ của cô giáo đều được các em để ý. Do vậy người giáo viên phải luôn mẫu nực để làm gương cho các em. Sự mẫu mực của cô giáo có giá trị giáo dục nhiều hơn những lời khuyên, những lời nhắc nhở. Cô giáo phải là người ăn mặc đẹp, lịch sự, gọn gàng, sách vở đồ dùng giảng dạy trong tủ trên bàn luôn gọn gàng; nhắc nhở học sinh mặc đồng phục đúng quy định, bản thân cô giáo cũng phải ăn mặc chỉnh tề, gọn gàng, sạch sẽ ; nghiêm túc khi chào cờ; không trò chuyện với đồng nghiệp trong các buổi hoạt động tập thể; sẵn sàng xin lỗi học sinh nếu có gì nhầm lẫn; không vứt rác bừa bãi, gương mẫu nhặt giấy vụn rơi vãi để vào nơi quy định. 13

+ Mua bóng hoặc làm bóng bằng giấy báo bên ngoài bọc giấy màu để chơi trò ném bóng. + Làm đèn hiệu bằng bìa xanh, đỏ, vàng để chơi trò chơi ” Đèn xanh đèn đỏ” + Mua một số đồ chơi: thú bông, quả nhựa, ô tô, búp bê để chơi trò chơi đi chợ, để sắm vai xử lý tình huống. + Làm một số bông hoa bằng giấy màu ép Plastic (có chỗ hở để thay các băng giấy cài sau bông hoa), các băng giấy ghi các câu hỏi, tình huống về chuẩn mực hành vi đạo đức. + Làm một số cành hoa, nhị hoa (có từ “cảm ơn”, “xin lỗi”) để học sinh chơi trò chơi ” Ghép hoa” thành bông hoa cảm ơn, bông hoa xin lỗi. – Sưu tầm thêm tranh ảnh ở các tình huống khác nhau để giúp học sinh hình thành kiến thức. Ví dụ: Bài 12: ” Cảm ơn và xin lỗi”để giúp học sinh biết được khi nào cần nói câu cảm ơn, khi nào cần nói lời xin lỗi, vở bài tập đưa ra tình huống: được bạn tặng quà, mắc lỗi đi học muộn khi thức dậy trễ. Giáo viên cần sưu tầm thêm tranh ảnh về các tình huống. + Được người khác giúp đỡ. + Được người khác khen ngợi, chia vui. + Khi làm phiền người khác. + Khi nhờ người khác giúp đỡ. – Tích cực sử dụng phương tiện hiện đại trong dạy học, xây dựng bài giảng điện tử để gây hứng thú cho học sinh. Vì thế, giáo viên muốn giáo dục đạo đức học sinh thì cũng cần nắm vững các phương pháp trên để dạy học mà thông qua đó để giáo dục học sinh. Bên cạnh đó, còn có nhiều biện pháp để giáo dục đạo đức học sinh. 3.2 Một số biện pháp chung để giáo dục đạo đức học sinh lớp 1: 15

Dạy đạo đức được tiếp cận hướng đi từ quyền đến trách nhiệm, bổn phận của học sinh. Cách tiếp cận đó sẽ giúp cho việc dạy học đạo đức trở nên nhẹ nhàng, sinh động hơn, tránh được tính nặng nề, áp đặt nên việc giáo dục các em sẽ dễ hiểu hơn. Vì thế, cần tổ chức các hoạt động giáo dục thông qua giờ dạy trên lớp: – Tổ chức cho học sinh học tập nội quy của lớp, quy định của nhà trường vào đầu năm học. – Phát huy vai trò của việc giảng dạy môn đạo đức gắn liền với việc cung cấp các tri thức về chuẩn mực đạo đức, hành vi, cách ứng xử, và pháp luật của môn học này với yêu cầu hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để rèn hành vi văn minh, thói quen thực hiện các chuẩn mực đạo đức, pháp luật,… – Tăng cường giáo dục đạo đức nếp sống cho học sinh thông qua các môn học khác nhưng chú ý đảm bảo tính gương mẫu của tập thể sư phạm trong công tác, sinh hoạt thông qua tác phong, ngôn ngữ, cử chỉ, thái độ và các biện pháp uốn nắn những biểu hiện sai trái của học sinh trong giờ lên lớp hằng ngày. Phát huy được tác dụng của tiết sinh hoạt chủ nhiệm, sinh hoạt không chỉ kiểm điểm tình hình hoạt động tuần qua mà xác định nhiệm vụ tuần tới mà còn phải chú ý thông tin cho học sinh các nội dung cần thiết về các chuẩn mực tốt, hành vi đẹp, thông qua các ngày kỉ niệm, các ngày lễ lớn của dân tộc, các quy định của pháp luật, các nội dung khác tuyên truyền giáo dục phục vụ tìm hiểu theo chủ điểm. Mặc dù các em còn nhỏ nhưng các em vẫn có ý thức nhận xét việc nào nên làm việc nào không nên làm, việc làm đó đúng hay sai nên chúng ta cần cho các em chủ động tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục đạo đức để phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh theo hướng đổi mới hiện nay. Bên cạnh đó còn tổ chức các biện pháp khác như: Thực hiện sổ liên lạc gia đình chính xác và kịp thời xây dựng môi trường lành mạnh, xem đây vừa là nội dung vừa là phương tiện để giáo dục đạo đức cho học sinh nhất là học sinh lớp 1 các em cần thể hiện tính gương mẫu, mẫu mực để các em học tập và noi theo. 16

 Thông qua phiếu liên lạc: Giáo viên sử dụng có hiệu quả tác dụng của phiếu liên lạc hàng tháng giáo viên thông báo tới cha mẹ học sinh về tình hình học tập, rèn luyện, ý thức từng em. Ngược lại, giáo dục cũng thông qua phiếu liên lạc ghi lại nhận xét tinh hình của con em mình ở nhà. Qua đó người giáo viên có những biện pháp giáo dục phù hợp với từng học sinh. * Thông qua các buổi họp phụ huynh. -Tại các buổi họp phụ huynh. Giáo viên cần thông báo tới các bậc phụ huynh nội quy, quy định về học tập, nề nếp của lớp tới các bậc phụ huynh nhằm đôn đốc học sinh thực hiện. -Thông qua với gia đình về các chuẩn mực đạo đức mà học sinh phải đạt được ở từng lứa tuổi. Phụ huynh trao đổi với giáo viên về việc rèn luyện đạo đức của từng em. Với những học sinh có cá tính, giáo viên cần trao đổi cụ thể với gia đình nắm được đặc điểm tâm lý của từng em. Kết hợp với gia đình có các biện pháp cụ thể: có thể mềm dẻo nhưng thật kiên quyết với những em có hành vi không đúng. – Nhà trường tuyên truyền cho các bậc cha mẹ học sinh cần quan tâm hơn nữa đến đời sống tình cảm của học sinh. Tạo cho các em có góc học tập: có tủ sách, có một môi trường sống lành mạnh. Cha mẹ anh chị em có mối quan hệ thân thiết, quan tâm đến nhau từ đó có tác dụng tới việc hình thành nhân cách cho các em. Với học sinh lớp 1 việc hình thành, rèn luyện các hành vi và thói quen đạo đức cho học sinh đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nhân cách. Nó giúp các em phát triển thành những con người có nhân cách toàn diện. Phối hợp với các lực lượng trong nhà trường  Nâng cao nhận thức cho giáo viên lớp 1: Để làm tốt điều này người giáo viên thấy được trách nhiệm của mình trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Người giáo viên không chỉ thực hiện nội 18

dung bài giảng mà phải rèn cho học sinh biết áp dụng kiến thức đã học vào thực tế. Học sinh lớp 1 rất nghe lời và làm theo thầy, cô giáo. Các em coi thầy, cô giáo là thần tượng và luôn đúng. Chính vì vậy, mỗi giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh học tập và noi theo. Là tấm gương trong lời nói, cách cư xử, thái độ trong giao tiếp giữa giáo viên với giáo viên, giáo viên với học sinh, giáo viên với các tầng lớp nhân dân. Mỗi giáo viên cần có thái độ kiên quyết với những học sinh có biểu hiện hành vi thiếu văn hóa và cùng có trách nhiệm phối kết hợp cộng đồng trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Thực hiện việc đánh giá xếp loại nhận xét học sinh theo quy định.  Giáo dục đạo đức thông qua giảng dạy môn đạo đức: Việc thực hiện nội dung chương trình môn đạo đức: cần thực hiện đúng nội dung chương trình sách giáo khoa môn đạo đức. Thông qua các bài học đạo đức hình thành cho các em những chuẩn mực ban đầu về đạo đức. Từ đó các em có thể thực hành thông qua hoạt động giao tiếp, sinh hoạt hằng ngày. – Với giáo viên: Bài soạn phải chi tiết thể hiện rõ mục đích yêu cầu của bài. Phải nêu rõ được hoạt động của thầy- trò trên lớp, thể hiện được đơn vị kiến thức phù hợp với yêu cầu của chương trình, của từng bài. Qui định trên lớp: Giáo viên phải dạy đảm bảo đúng chương trình được lên theo phân phối, đủ thời gian trong một tiết dạy tránh cắt xén thời gian, bỏ tiết để dạy các môn học khác. Vận dụng linh hoạt các bước lên lớp. – Với học sinh: Ngay từ đầu năm giáo viên cần phải đề ra các quy định của lớp. Xây dựng cho học sinh nề nếp học tập, chuyên cần, giữ vở sạch chữ đẹp. Yêu cầu học sinh phải mua đủ sách giáo khoa các môn học ( trong đó có môn đạo đức). Giáo viên cần giáo dục cho học sinh có ý thức học tập, thể hiện ở thái độ học tập đúng đắn tự giác rèn luyện nề nếp học tập ở lớp cũng như ở nhà. Xây dựng cho các em ý thức học tập đầy đủ, đúng giờ khi nghỉ học phải nhờ cha mẹ viết đơn xin phép. Tuy nhiên để việc thực hiện của giáo viên có hiệu quả thì có thể kiểm tra thường xuyên, đột xuất. 19

Một Số Biện Pháp Nâng Cao Giáo Dục Đạo Đức Cho Học Sinh Lớp 3 / 2023

MỤC LỤCI/ ĐẶT VẤN ĐỀ Trang 2II/ CƠ SỞ LÍ LUẬN Trang 5 1. cơ sở lí luận Trang 5 2. cơ sở thực tiễn Trang7 3. nội dung vấn đề…………………………………………………Trang 8III/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Trang 9IV/ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU………………………………………Trang 9V/ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Trang 9VI/ CÁC TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU……………………………………. Trang 10 VII/ THỰC TRẠNG 1. Nhận định chung : ……………………………………………… Trang 10 2. Nguyên nhân…………………………………………………….. Trang 10VIII/MỘT SỐ BIỆN PHÁP…………………………………………….Trang 11Nắm vững mục tiêu…………………………………………… Trang 11Nắm vững quan điểm chung…………………………………… Trang 12Các vấn đề lí luận……………………………………………… Trang 13Nắm vững nội dung chương trình……………………………… Trang 18Tìm hiểu lứa tuổi……………………………………………… Trang 18Tổ chức, vận dụng tốt các phương pháp và hình thức dạy học… Trang 19Thiết kế bài dạy minh họa……………………………………… Trang 20IX / KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC ………………………………………… Trang 30Kết luận…………………………………………………………… Trang 30Kết quả…………………………………………………………… Trang 32Đánh giá hội đồng sư phạm…………………………………………Trang 34……………………………………………………………………… Trang 37

I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:Đạo đức là một nhân tố quan trọng của nhân cách và được xem là khái niệm luân thường đạo lý của của con người, nó thuộc về vấn đề đánh giá tốt/xấu, đúng/sai, lành/ác, hiền/dữ, v.v. trong phạm vi: lương tâm con người, hệ thống phép tắc đạo đức và trừng phạt mà đôi lúc còn được gọi là giá trị đạo đức. Đạo đức gắn liền với văn hóa, chủ nghĩa nhân văn, triết học và luật pháp của một xã hội. Hay nói một cách dễ hiểu, đạo đức là những khuynh hướng tốt trong tâm hồn con người, mà những khuynh hướng đó tạo nên những lời nói, hành vi bên ngoài phù hợp với những quy tắc xử sự của cộng đồng, xã hội khiến cho mọi người chung quanh được an vui, lợi ích và chuyển hóa.Có thể nói đạo đức là cái tốt, cái đúng ở bên trong con người được biểu hiện ra bên ngoài bằng lời nói, hành vi. Đạo đức là gốc bên trong được chuyển hóa thành lời nói và hành vi tốt đẹp bên ngoài. Tức là con người phải có nhận thức đúng, tốt về sự vật hiện tượng và từ đó có lời nói, hành vi tốt đẹp, đúng đắn với sự vật hiện tượng. Để có được nhận thức đúng cần phải có giáo dục. Đạo đức con người không phải có sẵn mà phải được giáo dục. “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên” (Hồ Chí Minh). Giáo dục nói chung và giáo dục đạo đức nói riêng phải được thực hiện ngay từ lúc nhỏ, từ lứa tuổi tiểu học. Trong công tác giáo dục bậc Tiểu học là bậc học giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho học sinh nhằm xây dựng và phát triển con người làm chủ tương lai cho đất nước. Trong đó giáo dục đạo đức là một trong những hoạt động giáo dục cơ bản nhất trong các bậc học của học sinh nhằm làm cho nhân cách được phát triển đúng đắn, giúp học sinh có những nhận thức, ý thức tình cảm đạo đức, có những thói quen, hành vi ứng xử đúng mực trong các mối quan hệ của cá nhân với xã hội, của cá nhân đối với mọi người xung quanh. Giáo dục đạo đức là một bộ phận rất quan trọng của quá trình sư phạm, đặc biệt là ở Tiểu học. Nó nhằm hình thành những cơ sở ban đầu về mặt đạo đức cho học sinh, giúp các em ứng xử đúng đắn qua các mối quan hệ đạo đức hàng ngày. Có thể nói, nhân cách của học sinh Tiểu học thể hiện trước hết qua bộ mặt đạo đức. Điều này thể hiện qua thái độ cư xử đối với ông bà, cha mẹ, anh chị em ruột trong gia đình, với thầy cô giáo, bạn bè qua thái độ với học tập, rèn luyện hàng ngày. Vì vậy, giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 3 nói riêng giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Vì bậc Tiểu học là bậc học nền tảng. Sự phát triển nhân cách bắt nguồn từ môi trường này. Các nề nếp, thói quen, các cử chỉ hành vi đều được xây dựng từ đây.Nói chung môn giáo dục đạo đức có vai trò và vị trí rất quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ bậc Tiểu học không chỉ ở phần bồi dưỡng nhận thức về chuẩn mực đạo đức xã hội, mà chủ yếu góp phần định hình và phát huy những phẩm chất cần thiết của nhân cách con người với những hành vi cao đẹp đầy tính nhân văn.Tuy nhiên, hiện nay, việc giáo dục đạo đức trong nhà

Một Số Biện Pháp Giáo Dục Đạo Đức Học Sinh Tiểu Học / 2023

+ Hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao (yêu quê hương đất nước, mừng Đảng mừng xuân, nhớ ơn Bác Hồ, hướng về ngày 20/11,). Đây là loại hình hoạt động khá hấp dẫn đối với học sinh Tiểu học, thu hút được nhiều em tham gia. + Hoạt động đền ơn đáp nghĩa như: Áo lụa tặng bà, chăm sóc giúp đỡ gia đình thương binh liệt sĩ, viếng và chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, đóng góp vào quỹ xây dựng nhà tình thương, trồng cây nhớ ơn Bác, + Hoạt động "Hội thi thiếu nhi": Hội thi thiếu nhi là đỉnh cao của phong trào thiếu nhi, là kết quả của quá trình phấn đấu, học tập, rèn luyện theo mục tiêu giáo dục toàn diện. Qua hội thi thiếu nhi, các em sẽ đánh giá được kết quả rèn luyện của mình và đó chính là cơ hội, là môi trường để các em trao đổi thêm kinh nghiệm học tập, hoạt động với các bạn của mình. Hội thi thiếu nhi còn là ngày hội của các em, vừa mang tính chất của cuộc thi tài, nên đã tạo được bầu không khí thi đua hào hứng, sôi nổi, hấp dẫn trong các hoạt động. - Tổ chức các hoạt động tập thể trong phạm vi toàn trường tạo điều kiện để các em hình thành các mối quan hệ, gắn bó với nhau vì quyền lợi, danh dự chung, gây niềm vinh dự, tự hào về lớp mình, rất có ý nghĩa và tác dụng sâu sắc đến nhận thức, tình cảm của học sinh. Thực tế hoạt động tập thể của các nhà trường có thể là các hoạt động như: Lao động tập thể, các cuộc thi tài năng, sang kiến của cá nhân, tổ chức giao lưu trong tập thể giữu các khối lớp, ... Mỗi giáo viên cần nhận thức về tác dụng giáo dục của tập thể, biết dựa vào các giai đoạn hình thành và phát triển của tập thể và các nhiệm vụ giáo dục để tìm ra các biện pháp, hình thức tổ chức giáo dục trong tập thể đạt tới hiệu quả giáo dục theo mục tiêu của cấp học. Từ đó nếp sống đạo đức của các em sẽ có chuyển biến tốt, trước hết là tinh thần đoàn kết, ý thức tập thể, biết giúp đỡ nhau trong mọi hoạt động. Qua hoạt động tập thể, lòng nhân ái, tính vị tha, tinh thần dũng cảm, trách nhiệm vì tập thể được thể hiện rõ và chính những hoạt động đó đã đẩy mạnh phong trào học tập của các em hơn. Để các hoạt động nêu trên được thực hiện có hiệu quả góp phần tích cực trong công việc giáo dục đạo đức cho học sinh người giáo viên cần lưu ý: Phát huy vai trò, chức năng của các tổ chức và cá nhân trong nhà trường trong đó giáo viên chủ nhiệm giữ vai trò rất quan trọng. Phối hợp tốt các tổ chức đoàn thể ngoài nhà trường như: Hội cha mẹ học sinh, các cấp chính quyền địa phương trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. 3) Vận động mọi lực lượng tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh: Việc thực hiện các nhiệm vụ giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học là một công việc khó khăn, phức tạp. Bởi lẽ, trong quá trình giáo dục đạo đức học sinh tiếp nhận những tác động từ nhiều phía: Nhà trường - Gia đình - Xã hội. Công tác giáo dục chỉ đạt hiệu quả cao khi phối hợp thống nhất được tác động theo hướng tích cực. Đối với học sinh Tiểu học thì tác động giáo dục của nhà trường, gia đình, xã hội có vai trò quan trọng. Vì vậy, sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, xã hội trong lĩnh vực này có tác dụng to lớn về nhiều mặt đó là: Làm cho các tác động giáo dục đến với học sinh được thực hiện theo những yêu cầu thống nhất; Giúp cho cha mẹ học sinh và giáo viên hiểu đầy đủ hơn về đối tượng giáo dục của mình, nhờ đó đề ra được những biện pháp giáo dục phù hợp; Tạo ra sự hỗ trợ lẫn nhau trong công tác giáo dục. Với ý nghĩa đó, sự kết hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình, xã hội từ lâu đã được xem là nguyên lý cơ bản của giáo dục. Song làm thế nào để sự kết hợp này đáp ứng được những yêu cầu của công tác giáo dục vẫn đang là vấn đề chưa có lời giải đáp. Ở trường chúng tôi việc kết hợp giáo dục đạo đức cho học sinh giữa nhà trường, gia đình, xã hội đã được thực hiện theo cơ chế phân công - Hợp tác bằng việc làm cụ thể, thiết thực của cha mẹ học sinh, giáo viên và địa phương. Cụ thể là: - Xây dựng quy định nếp sống hằng ngày ở nhà, ở trường, ở địa phương của học sinh làm cơ sở cho việc thống nhất yêu cầu, nội dung giáo dục cũng như việc đánh giá kết quả giáo dục. Nội dung của bản quy định bao gồm các việc làm và các quan hệ hằng ngày của học sinh ở nhà, ở trường, ở địa phương; Nội dung của từng việc làm, yêu cầu cần đạt được khi thực hiện. Các việc làm đó được sắp xếp theo một trật tự nhất định tùy điều kiện cụ thể của gia đình, nhà trường, địa phương và trình độ phát triển của học sinh từng lớp. Quy định này là do giáo viên cùng cha mẹ học sinh xây dựng từ đầu năm học trong phiên họp cha mẹ học sinh đầu năm. Những điều chỉnh cần thiết sẽ được hai bên thông báo kịp thời cho nhau trong suốt năm học. - Xác định những hình thức phối hợp nhằm đảm bảo mối quan hệ thường xuyên giữa gia đình, nhà trường, xã hội. Hình thức trao đổi trực tiếp được thực hiện qua việc giáo viên đến thăm gia đình học sinh, qua các cuộc họp cha mẹ học sinh, qua điện thoại. Những cuộc gặp gỡ, trao đổi trực tiếp nêu trên cho phép được đề cập nhiều vấn đề và đi sâu vào từng trường hợp cụ thể, tạo được mối quan hệ thân mật hiểu biết lẫn nhau giữa giáo viên và cha mẹ học sinh, giúp giáo viên hiểu rõ hoàn cảnh của từng học sinh, nhờ đó đưa ra những lời khuyên phù hợp cho gia đình. Hình thức trao đổi gián tiếp như thông qua sổ liên lạc, qua đại diện hội cha mẹ học sinh hoặc đại diện cộng đồng dân cư nơi gia đình học sinh cư trú. Trong các hình thức này, việc trao đổi qua sổ liên lạc có tính khả thi hơn cả. Song, sổ liên lạc phải được sử dụng một cách thường xuyên khi cần chứ không phải theo định kỳ hàng tháng. Đồng thời, cần cải tiến hoạt động của cha mẹ học sinh. Hội cha mẹ học sinh phải thực sự trở thành lực lượng hỗ trợ đắc lực cho việc phối hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình, xã hội. Vì vậy, về mặt tổ chức, bên cạnh ban chấp hành Hội cần có tổ phụ huynh (của lớp) theo địa bàn học sinh cư trú. Tổ trưởng phụ huynh sẽ hoạt động theo tư cách là cầu nối trao đổi thông tin giữa nhà trường và gia đình. Nếu nhà trường, gia đình, xã hội tác động đến học sinh theo cùng hướng trên những quan điểm, nguyên tắc đúng đắn và thống nhất thì việc hình thành chuẩn mực đạo đức cho học sinh sẽ có hiệu quả. Nếu các yếu tố đó tác động lệch hướng đến từng học sinh thì sẽ vô hiệu hóa lẫn nhau, gây ảnh hưởng xấu đến đạo đức của trẻ. Để có được sự thống nhất, tạo ra sự cộng hưởng giữa nhà trường, gia đình, xã hội nhà trường cần trở thành trung tâm văn hóa giáo dục, trở thành nơi chỉ đạo thống nhất tác động của các lực lượng giáo dục. III. NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC: Qua quá trình thực hiện các biện pháp nêu trên vào việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường tôi thấy các em học sinh có chuyển biến rõ rệt, có ý thức cao trong học tập và rèn luyện, biểu hiện cụ thể như sau: - Xác định được mục đích học tập, chuyên cần, ham học, trung thực trong học tập và đạt kết quả tốt. luôn khiêm tốn và giúp đỡ nhau cùng học tập tiến bộ; mạnh dạn đấu tranh thói lười biếng, ỷ lại, thiếu trung thực trong học tập. - Tham gia đầy đủ và thực hiện tốt các buổi lao động, hoạt động tập thể. Có ý thức thực hành tiết kiệm, quý trọng và bảo vệ tài sản của nhà trường, của lớp học, sẵn sàng tham gia lao động góp phần xây dựng địa phương do nhà trường tổ chức. - Tích cực rèn luyện thân thể và tham gia các buổi thể dục chính khóa và ngoại khóa; luôn giữ vệ sinh cá nhân, giữ sạch đẹp trường lớp. - Thực hiện nếp sống lành mạnh, có văn hóa, có kỷ luật. Sống trung thực, đúng mực trong các mối quan hệ giao tiếp với thầy cô, bạn bè, gia đình và những người xung quanh. *Lớp thực nghiệm 3C Năm học 2014 - 2015 SSHS Chất lượng học lực Chất lượng giáo dục Ghi chú HT % CHT % Đ % CĐ % Khảo sát đầu năm 26 19 73 7 27 20 77 6 33 Kiểm tra cuối HKI 26 25 96 1 4 26 100 * Lớp đối chứng 3B: Năm học 2014 - 2016 SSHS Chất lượng học lực Chất lượng giáo dục Ghi chú HT % CHT % Đ % CĐ % Khảo sát đầu năm 26 18 69 8 31 19 73 7 27 Kiểm tra cuối HKI 26 21 80.7 5 19.3 22 84.6 4 15.4 C. KẾT LUẬN I. BÀI HỌC KINH NGHIỆM - Phải lựa chọn, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm. Giáo viên chủ nhiệm là linh hồn, là cố vấn tối cao của một lớp, là lực lượng giáo dục nòng cốt của nhà trường. Họ là người trực tiếp tổ chức, quản lý toàn diện các hoạt động giáo dục của một lớp. Cho nên giáo viên chủ nhiệm có tâm huyết với học sinh, theo tôi đó là yếu tố trước hết để có thể cảm hóa, giáo dục học sinh trở thành người tốt. - Nắm vững nguyên nhân dẫn đến dẫn đến hành vi không tốt để xuất hiện biện pháp giáo dục thích hợp với từng loại đối tượng học sinh. Công việc này chẳng khác nào một người thầy thuốc chữa bênh, chuẩn đoán đúng sẽ điều trị có hiệu quả; mà muốn chuẩn đoán đúng, giáo viên chủ nhiệm phải là người hết sức sâu sát, nắm vững đặc diểm, tâm lí học sinh cũng như hoàn cảnh gia đình của các em. - Kết hợp chặt chẽ với gia đình để giáo dục các em. Hầu như những học sinh hư, dù ở mức độ nào cũng đều có nguyên nhân từ phía gia đình. Gia đình là một môi trường, lực lượng giáo dục đầu tiên, trực tiếp, gần gũi, thường xuyên và lâu dài nhất đối với mọi trẻ em. Vì vậy, nhà trường, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm cần xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với gia đình để tạo môi trường giáo dục thống nhất, đồng bộ đối với học sinh hư. - Xây dựng đôi bạn, nhóm bạn tốt để thường xuyên kèm cặp, uốn nắn kịp thời những hành vi tái phạm của những học sinh hư. Trong biện pháp này, giáo viên chủ nhiệm phải xử lí khéo léo các thông tin mà học sinh trong nhóm phản ánh cho mình, đồng thời giáo dục các em đó có lòng thương yêu, đặt niềm tin vào sự tiến bộ của bạn. Khéo léo sử dụng dư luận tích cực của tập thể để điều chỉnh hành vi sai trái của những học sinh hư. Dư luận tập thể có tác dụng điều chỉnh hành vi của từng thành viên theo yêu cầu của tập thể. Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm cần kịp thời phát hiện dư luận và có biện pháp xử lí thích hợp, giúp học sinh có biểu hiện sai trái tiếp nhận ý kiến của tập thể, tránh sự áp đặt gây nên mặc cảm, tự ti hoặc chống đối ở các em. - Thuyết phục là phương pháp giáo dục nhằm tác động vào ý thức, tình cảm, niềm tin, ý chí của học sinh. Đây là phương pháp có vai trò mở đường cho mọi quá trình giáo dục bất kỳ một phẩm chất, năng lực nào. Đối với việc giáo dục học sinh hư, khi thực hiện phương pháp này cần hết sức tránh nóng vội và cần nắm bắt cụ thể đặc điểm tâm lí, tính cách cũng như hoàn cảnh gia đình, quan hệ bạn bè của đối tượng này để có biện pháp giáo dục. - Phát hiện, động viên kịp thời những tiến bộ dù nhỏ để xây dựng niềm tin ở học sinh. Theo số liệu điều tra, số học sinh có biểu hiện sai trái về đạo đức đã mất hết niềm tin vào bản thân. Vì vậy, việc khích lệ những cố gắng, tiến bộ của các em sẽ có tác dụng như một động lực, một sinh khí mới cho các em phấn đấu. Giáo dục lại đạo đức cần gắn liền với giáo dục lòng say mê học tập. Phần đông học sinh hư đều lười biếng học tập, việc thu hút các em vào hoạt động học tập sẽ dần dần tách các em khỏi những quan hệ xấu và bản thân nội dung các môn học cũng góp phần nâng cao nhận thức giúp các em tự điều chỉnh mình. Tóm lại, kinh nghiệm thành công của thầy cô giáo trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh trước hết là phải nghiên cứu, nắm chắc nguyên nhân và đặc điểm tâm sinh lí, khả năng của từng học sinh. Trên cơ sở đó, xây dựng kế hoạch phù hợp và tổ chức được các lực lượng giáo dục thống nhất tác động. Trong các lực lượng giáo dục đó phải chú ý đúng mức đến sức mạnh đồng bộ của tập thể thầy cô giáo, tập thể học sinh và gia đình học sinh. Phương pháp giáo dục đúng và thích hợp từng học sinh cũng là một yếu tố quan trọng đảm bảo thành công đối với học sinh yếu đạo đức còn đòi hỏi cao ở nhiều người thầy, cô giáo về mặt uy tín,về thái độ nhiệt tình, về tính kiên trì, lòng độ lượng, bao dung. Đó cũng là những phẩm chất làm nên sức mạnh giáo dục đạo đức đối với học sinh hư. Nguyện vọng thiết tha của đông đảo thầy cô giáo là được hướng dẫn, cung cấp những kinh nghiệm hiện đại để giáo dục tốt phẩm chất đạo đức cho học sinh. Đó cũng chính là yêu cầu cấp bách phải nghiên cứu, tìm ra những giải pháp giáo dục mới, cụ thể, có hiệu quả cao đối với học sinh yếu kém về đạo đức II. KẾT LUẬN Từ chiều sâu lịch sử, dân tộc Việt Nam sớm hình thành một nền đạo đức và luôn có ý thức tu dưỡng, giữ gìn truyền thống đạo đức của dân tộc; luôn xem đạo đức cách mạng là phẩm chất đầu tiên, là cái gốc của mỗi con người. Bác Hồ đã dạy: "Ngươi cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân" và Bác hồ cũng chỉ rằng: "Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên". Từ thực tiễn, xây dựng, bảo vệ đất nước, từ những ý kiến chỉ dạy của Bác Hồ cho thấy việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ nói chung, cho học sinh bậc Tiểu học nói riêng là hết sức cần thiết và quan trọng. Đó là trách nhiệm của mỗi tổ chức xã hội, mọi người, mọi gia đình, đồng thời trách nhiệm nặng nề của ngành giáo dục và đào tạo trong đó vai trò của các trường học rất quan trọng. Giáo dục đạo đức cho học sinh bậc Tiểu học thông qua các hoạt động tập thể, thông qua sự phối hợp với gia đình, nhà trường và xã hội góp phần không nhỏ vào việc hình thành nhân cách, phẩm chất đạo đức cho học sinh. Để hoạt động này có hiệu quả người giáo viên Tiểu học có thể kết hợp nhiều phương pháp, nhiều biện pháp giáo dục. Vì có điều kiện thường xuyên tiếp xúc với các em, người giáo viên tiểu học có cơ hội hiểu biết đầy đủ đặc điểm tâm lí, sinh lí của học sinh, theo dõi được sự phát triển của từng em để có biện pháp giáo dục phù hợp. Để thực hiện được nhiệm vụ giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học, người giáo viên cần: - Góp phần vào việc xây dựng một bầu không khí lành mạnh (đầy lòng thương yêu, tin cậy, an toàn) trong trường và lớp. - Hiểu về đặc điểm phát triển của trẻ, lựa chọn biện pháp giáo dục với cả lớp và từng học sinh. - Tiến hành giáo dục đạo đức thông qua những tình huống cụ thể. Hết sức tránh lý thuyết và hô hào, trừ những trường hợp đặc biệt. - Tổ chức việc giáo dục đạo đức thông qua các hoạt động ngoài lớp và ngoài giờ, kết hợp chặt chẽ với giáo dục ở lớp. - Sử dụng một cách thận trọng các biện pháp giáo dục đạo đức trực tiếp, vì mỗi phương pháp giáo dục đều có hạn chế riêng của nó. - Chớ quên rằng khi dạy bất kỳ môn học nào, người giáo viên đều làm nhiệm vụ giáo dục giá trị đạo đức. Cần làm cho học sinh hiểu môn học trong tổng thể; nội dung thông tin, phương pháp, những giá trị có trong đó. Trong bối cảnh kinh tế, xã hội hiện nay, khi giáo dục đào tạo trở thành quốc sách hàng đầu, bậc tiểu học trở thành bậc nền tảng, cần nhanh chóng được phổ cập và nâng cao chất lượng, góp phần tích cực đào tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Một trong những mục tiêu cơ bản trong chiến lược giáo dục đào tạo là phát triển nhân cách nguồn nhân lực. Nhân cách đó phải định hướng đúng đắn ngay từ bậc giáo dục tiểu học. Các nhà quản lý giáo dục nắm chắc mục tiêu này để có kế hoạch, biện pháp trong quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục để hình thành nhân cách và giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học. Trong công cuộc đổi mới vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học được đặt ra với yêu cầu bức thiết: - Cần đảm bảo cư xử với học sinh như một chỉnh thể, một nhân cách đang hình thành. Nhà trường cần giáo dục toàn diện, thực hiện tốt các tiêu chuẩn quốc gia đối với một trường Tiểu học. Cần đảm bảo sự bình đẳng cho học sinh để hình thành và phát triển hành vi đạo đức, quan tâm đặc biệt đến những học sinh đang gặp những khó khăn bất lợi. Cần có những định hướng đúng đắn cho sự hình thành và phát triển hành vi đạo đức tiếp theo của học sinh sau bậc tiểu học. - Tổ chức ngày hội truyền thống với nhiều hoạt động phong phú thu hút 100% học sinh tham gia. Tổ chức tốt việc thực hiện các chủ điểm giáo dục học sinh theo từng khối lớp nhằm rèn luyện nếp sống đạo đức cho các em. - Tạo điều kiện cho Đội Thiếu niên tiền phong tổ chức các hoạt động tập thể (chào cờ đầu tuần, múa hát tập thể, các hoạt động ngoài giờ lên lớp). Làm tốt công tác giáo dục ý thức tiết kiệm, lòng từ thiện, đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn. - Giáo viên tự rèn luyện phong cách đạo đức, gương mẫu trước học sinh, phải là tấm gương sáng về mọi mặt để học sinh noi theo. Giảng dạy tốt các tiết Đạo đức theo hướng tích cực. Tăng cường giáo dục tình cảm, kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, xã hội để có thể trực tiếp hoặc gián tiếp làm nền tảng cho việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Với yêu cầu trên, nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội cần nhận thức đầy đủ và có trách nhiệm cùng với các nhà quản lý giáo dục tiến hành các hoạt động giáo dục thiết thực nhằm phát triển năng lực toàn diện cho học sinh. Bình, ngày 27 háng 3 năm 2015 Duyệt BGH Người thực hiện Nguyễn Duy Tuấn Nhận xét, đánh giá của Thủ trưởng đơn vị .. .. . . . . . . . .. . Nhận xét, đánh giá của Hội Đồng Sáng Kiến Huyện .. .. . . . . . . . .. .

Một Số Biện Pháp Giáo Dục Đạo Đức Cho Học Sinh Tiểu Học Có Hiệu Quả / 2023

Một số biện pháp Giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học có hiệu quả Giáo dục đạo đức cho học sinh là công việc được đặc biệt coi trọng. Bác Hồ đã dạy: "Dạy cũng như học phải chú trọng cả tài lẫn đức". Việc dạy học và nâng cao chất lượng đạo đức cho học sinh là đòi hỏi phải thường xuyên và cấp bách của công tác giáo dục hiện nay. Hiện nay đảng ta đã chủ trương bậc tiểu học là bậc phổ cập, bất kỳ người công dân nào, dù công tác, lao động ở lĩnh vực nào trong xã hội đều phải trải qua nhà trường tiểu học. Lý luận và thực tiễn đã khẳng định rằng: những dấu ấn trường tiểu học có ấn tượng sâu sắc đến cả cuộc đời học sinh. chính vì vậy việc giáo dục đạo đức ở tiểu học đã được tất cả các nước trên thế giới coi trọng và tiến hành dạy ngay từ lớp 1. Giáo dục đạo đức trong trường tiểu học rất quan trọng. Việc dạy đạo đức hiện nay còn thiên về dạy chữ. Vậy làm thế này để vừa kết hợp dạy chữ với dạy người. đó là nhiệm vụ quan trọng của giáo viên tiểu học giúp học sinh phát triển thành những con người toàn diện. Trong những năm qua, để làm tốt việc giáo dục đạo đức cho học sinh chúng tôi thử để nghị một số giải pháp sau: Về phía giáo viên: Học sinh tiểu học là những thực thể hồn nhiên, tâm hồn trong sáng, sẵn sàng tiếp thu sự giáo dục của nhà trường. đối với các em giáo viên là thần tượng, là lí tưởng của các em. điều thầy cô nói là chuẩn mực, còn hơn những điêu cha mẹ dặn dò. Các em đến trường để học, học văn hóa, học cách sống, học cách học vì vậy người giáo viên phải luôn trau dồi đạo đức cho mình, phải luôn học hỏi để nâng cao kiến thức, mẫu mực về mọi mặt mới mong là tấm gương sáng cho các em noi theo.Tấm gương bao giờ cũng hơn lời giáo huấn. Muốn cho các em làm theo, noi theo, đòi hỏi người giáo viên phải không ngừng rèn luyện về mọi mặt. Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp: ngay từ đầu năm học giáo viên phải nắm bắt được điều kiện hoàn cảnh của từng học sinh qua kê khai lý lịch, qua bạn bè, qua giáo viên chủ nhiệm năm học trước để có biện pháp giáo dục hợp lý, phù hợp với từng điều kiện hoàn cảnh của các em. Khi hiểu hoàn cảnh của các em rồi người giáo viên mới gần gũi, gắn bó với các em hơn, các em không mặc cảm, tự ti. Có những em học sinh hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhà ở xa trường, thỉnh thoảng hay đi học muộn, nếu chúng ta không hỏi cặn kẽ lý do em đi muộn mà lại lấy cương vị giáo viên quát nạt, la rầy em thì thật là tội nghiệp. Nếu chúng ta làm tốt công tác chủ nhiệm thì việc học tập và giáo dục đạo đức cho các em thì sẽ rất thuận lợi, học sinh vững niềm tin, yêu trường yêu lớp, coi lớp như tổ ấm gia đình, các em xem cô như người mẹ hiền, đón nhận các em bằng cả tấm lòng, bằng cả tình thương yêu tạo điều kiện để các em phát triển về năng lực, về nhân cách. Xây dựng một tập thể lớp vững manh, đoàn kết giúp đỡ nhau: xây dựng đội ngũ cán bộ lớp phải thật sự gương mẫu, có trách nhiệm, uy tín với lớp để các thành viên trong lớp học tập và noi theo. Một tập thể vững mạnh đoàn kết là một tập thể có đội ngũ ban cán sự lớp vững mạnh. Các em biết phát huy tinh thần tập thể, tự quản, có ý thức xây dựng trường lớp. Một tập thể lớp đoàn két vững mạnh là một tập thể biết yêu thương, giúp đỡ nhau, có lòng nhân ái, có trách nhiệm với trường. ví dụ: trong giờ lao động, dù không có giáo viên, đội ngũ cán bộ lớp cũng đã hướng dẫn cho các em tự giác làm tốt công việc được giao. Học sinh thường hay đi học sớm, 12h30p đã có mặt ở trường, có những em bị trúng gió, các em đã biết lấy dầu xoa, biết xin thuốc cho bạn uống kê ghế cho bạn nằm. hoặc bào cáo phòng y tế nhà trường. Khi lớp có bạn gặp khó khăn là các em hết lòng giúp đỡ, phân công chép bài, giảng lại bài cho bạn nghe. Khi các phong trào trong trường được phát động, các em tham gia một cách nhiệt tình với tinh thần rất cao, nhất là phong trào giúp đỡ bạn nghèo.... Giáo dục đạo đức thông qua hoạt động nội khóa: đây là một yêu cầu không thể thiếu đối với người giáo viên tiểu học, trong nội dung bài học bao giờ cũng có yêu cầu về giáo dục đạo đức, tình cảm, thông qua việc truyền thụ tri thức đầy đủ các môn học, giáo viên truyền thụ cho các em hành vi đạo đức, từ hành vi đạo đức, các em tiếp tục được giáo viên tập cho các em rèn luyện thực hành thói quen đạo đức đó là một cách thường xuyên liên tục. Ví dụ: Trong bài tập đọc: "bàn tay mẹ, ông tôi, quả ngọt cuối mùa......." ngoài kiến thức bài học, học sinh cần nắm đó là sự lao động vất vả, là lòng thương yêu ông bà, cha mẹ đối với con cháu, còn cung cấp cho các em hành vi đạo đức và biết thương yêu ông bà cha mẹ bằng các việc làm cụ thể: giúp mẹ lau nhà, trông em, giúp ông bàb khi tuổi già. Phân môn tự nhiên xã hội: cung cấp và rèn luyện hành vi, thói quen phải biết quan tâm chăm sóc giúp đỡ lẫn nhau giữa những người trong gia đình, biết yêu quý bảo về cây... các em phải biến hành vi thành thói quen. Phân môn sức khỏe: ngoài kiến thức các em còn phải rèn hành vi biết bảo vệ chăm sóc sức khỏe bản thân (tự mặc ấm khi trời lạnh, ăn chín uống sôi...) và có trách nhiệm với mọi người. Phân môn kể chuyện: học sinh rất thích nghe chuyện giáo viên kể. đây là một loại hình phương tiện rất sinh động, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh tiểu học, dễ gây được cảm xúc đạo đức mạnh mẽ. Qua những câu chuyện giúp cho việc chuyển tải các hành vi vào ý thức học sinh dễ dàng hơn. thông qua các câu chuyện hình thành cho các em hành vi thói quen làm việc tốt, làm việc thiện. ví dụ truyện "sự tích cây vú sữa": giáo dục các em có tình cảm với mẹ, biết yêu thương mẹ..... chúng ta cần tận dụng các tiết đạo đức trong chương trình. Mỗi bài đạo đức là một chuẩn mực về hành vi đạo đức. Giáo viên hình thành những biểu tượng về hành vi tốt, đúng chuẩn mực qua chuyện kể. Nhờ tình tiết câu chuyện mà gây được các em cảm xúc thẩm mỹ trước các hành vi tốt của nhân vật, từ đó các em bàn luận, ca ngợi và khắc sâu hình tượng đẹp về hành vi và nhân vật-chuyển cảm xúc thẩm mỹ thành cảm xúc đạo đức. Từ chuyện kể dẫn dắt các em vào bài học, từ nắm được nội dung bài học tức là nắm được hành vi đạo đức vừa học và sau mỗi bài học các em có tiết thực hành luyện tập hành vi đạo đức vừa học thành thói quen, các em phân biệt được đúng, sai, thiện-ác, tốt-xấu qua các hình thức bài tập tình huống để rèn luyện thói quen. Ví dụ- dạy bài: "chăm đọc sách và giữ gìn sách" giáo viên phải xác định chuẩn mực hành vi đạo đức ở bài này: chăm đọc sách mới hiểu nhiều, biết rộng học hành tấn tới và phải biết yêu quý giữ gìn sách. Chuẩn mực này có ý nghĩa gì? (giúp các em biết chăm đọc sách vì sách là kho tàng kiến thức). Các em thực hiện chuẩn mực hành vi này như thế nào? ( rèn thói quen chăm đọc sách). Ví dụ bài dạy: " Lễ phép chào hỏi người lớn" (sách đạo đức lớp 1) Giáo viên phải dạy cho học sinh khi chào hỏi phải dứng thẳng, bỏ mũ, nón, mắt nhìn vào người mình chào. Chào đủ nghe , rõ ràng , rồi cho các em tập chào, uồn nắn từng em cho đúng tác phong. Khi các em tới trường, giáo viên phải dạy cho các em, các thao tác hành vi cho đơn giản, cần thiết, cách chào hỏi, khi đưa vật gì cho người trên phải bằng hai tay, khi nói phải đầy đủ câu, không nói trống không, không nói leo, giáo viên phải uốn nắn các em những sai sót dù là nhỏ. Ví dụ khi dạy bài "Chăm làm việc trường việc lớp" giáo viên cho các em thực hành rèn luyện thói quen căm việc trường việc lớp bằng cách tự giác làm có thể giải quyết các bài tập tình uống. Tóm lại thông qua các hoạt động ngoại khóa, giáo viên kết hợp dạy chữ với dạy người để giáo dục các em, bởi vì ở lứa tuổi các em, các em đến trường vừa để học văn hóa, vừa để học cách sống, học cách học, học đạo làm người, học từ cái nhỏ nhất. 5) Giáo dục đại đức thông qua các hoạt động ngoại khóa(các hoạt động ngoài giờ lên lớp) : Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp như: vui chơi, giải trí văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, hoạt động từ thiện, các hoạt động xã hội, lao động giúp các em tự khẳng định bản thân. Tạo điều kiện cho các em trước bạn bè, tập thể, các em có ý thức tự giác, kỉ luật, có lòng nhân ái, sự đoàn kết gắn bó. Thông qua các hoạt động này là điều kiện để các em hoàn thiện kiến thức các hành vi đạo đức mà các em đã được học. Giáo viên luôn sưu tầm truyện, tranh ảnh về những tấm gương người tốt, việc tốt, để kể lại cho các em nghe một cách diễn cảm, từng lời nói của thầy cô tác động thấm sâu vào lòng các em thì các em sẽ đáp lại bằng cả tấm lòng. Ví dụ: Trong đợt lũ lụt ở những vùng sâu, vùng xa tôi hay kể cho các em nghe về sự khó khăn thiếu thốn của các bạn cùng tuổi, các em rất buồn và thương các bạn, từ đó các hoạt động từ thiên của lớp các em tham gia rất tốt. Giáo viên chủ nhiêm kết hợp với nhà trường, đội chữ thập đỏ giúp đỡ các em có hoàn cảnh khó khăn giúp các em vượt khó trong học tập để các em thấy được lòng thương yêu chăm sóc, quan tâm của mọi người đối vơi em. Thông qua đó chúng ta cũng giáo dục các em về tấm lòng nhân ái, về trách nhiêm của mọi người đối với nhau. Trong các tiết sinh hoạt lớp, sinh hoạt đội, giáo viên động viên , khuyến khích, tuyên dương những gương tốt để các em học tập, nhắc nhở, giúp đỡ những em chậm tiến. Tóm lại để giáo dục cho học sinh đòi hỏi mỗi giáo viên chúng ta phải có tâm huyết, phải thương yêu học sinh, coi các em như người thân yêu của mình, dìu dắt, uốn nắn các em từ việc nhỏ nhất để lại những ấn tượng tốt đẹp về thầy cô giáo, để thầy cô là tấm gương cho các em noi theo- xây dựng được lòng tin đối với các em, từ đó các em xác định được động cơ học tập, học tập có kiến thức, học để làm người, học để sống vì mọi người. Hà Tĩnh tháng 5/ 2011 Trần Thi Bình Thu