Skkn Nâng Cao Chất Lượng Giảng Dạy Âm Nhạc Thcs

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c PHẦN MỞ ĐẦU I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật sử dụng âm thanh để thể hiện tâm tư tình cảm của con người. Ngay từ xa xưa Âm nhạc đã gắn bó hoà quyện với đời sống con người từ lúc cất tiếng khóc chào đời tới khi lìa xa cuộc sống. Trong những năm qua, môn Âm nhạc đã tạo nên những bước thành công trong cải cách giáo dục và trong quá trình đổi mới giáo dục cho phù hợp với xu thế phát triển của xã hội. Âm nhạc được coi là môn học cần thiết để giáo dục con người phát triển toàn diện, hoàn thiện về nhân cách. Môn Âm nhạc trong thường THCS không nhằm đào tạo những người làm nghề âm nhạc, diễn viên, những nhạc sĩ, ca sĩ… Mà chính là thông qua môn học để tác động vào đời sống tinh thần của các em, góp phần cùng với các môn khác thực hiện mục tiêu của bậc Trung học cơ sở. Giáo dục thẩm mỹ trong nhà trường phổ thông là một trong bốn mặt giáo dục quan trọng nhất: ” Đức – Trí – Thể – Mỹ “. Cái đẹp trong nghệ thuật âm nhạc xuất phát từ tác phẩm, từ nghệ thuật trình diễn tạo nên những hình tượng âm nhạc có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ làm rung động lòng người, hướng con người tới ” Chân – Thiện – Trí “. Cần phải giáo dục thị hiếu âm nhạc tốt cho học sinh để các em biết yêu thích âm nhạc lành mạnh, giàu tính nhân văn, đậm đà bản sắc dân tộc. Giáo dục thị hiếu âm nhạc tốt sẽ góp phần làm trong sáng tình cảm đạo đức, và làm phong phú đời sống tinh thần của các em trong hiện tại và tương lai. Ở nước ta ngày nay, giáo dục đã trở thành một hệ thống được tổ chức rộng khắp. Chúng ta đã đưa giáo dục nên hàng đầu, vì giáo dục đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội. Mở đường cho sự phát triển của kinh tế, trường học công nghệ, văn hoá, chính trị của đất nước. Đại học Đảng lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định : ” Phát triển giáo dục và trường học – công nghệ là quốc sách hàng đầu và xây dựng chiến lược con người trong sự nghiệp công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước, xây dựng xã hội công bằng văn minh “. II. LỊCH SỬ ĐỀ TÀI :

H¹nh

Trang 1

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c

PHẦN NỘI DUNG I. VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA GIÁO DỤC ÂM NHẠC ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CON NGƯỜI VÀ ĐỐI VỚI HỌC SINH THCS.

1.1. Vai trò của giáo dục Âm nhạc đối với đời sống con người. Âm nhạc là một môn nghệ thuật có sức mạnh vô cùng to lớn và phong phú trong việc thể hiện một cách tinh tế thế giới nội tâm của con người và đời sống xã hội. Nó phản ánh hiện thực khách quan bằng những hiện tượng có sự biểu cảm của âm thanh, âm nhạc vui hay buồn, hùng tráng hay sâu lắng … sẽ dấy lên những cảm xúc tương ứng ở con người. Âm nhạc có những nét đặc trưng riêng, không giống với các loại hình nghệ thuật khác. Hình tượng âm thanh của âm nhạc không mang ý nghĩa cụ thể rõ ràng như từ ngữ trong nghệ thuật văn chương, cũng không tái hiện tại thế giới khách quan bằng những bức tranh có đường nét bố cục chặt chẽ, có mảng màu phong phú trong hội hoạ. Âm nhạc có thế mạnh ở khả năng thể hiện rõ nội tâm của con người, những suy cảm hết sức tế nhị của nỗi đau, niềm vui, day dứt, suy tư, nghi ngờ, thất vọng, tin tưởng… đối với các sự vật hiện tượng và các mối quan hệ trong đời sống một cách đầy đủ và đa dạng, ý nghĩa tình cảm của Âm nhạc thực chất cũng chứa đựng cả ý nghĩa tư tưởng. Khi tác động trực tiếp vào lĩnh vực tình cảm của con người, âm nhạc có khả năng thống nhất con người cùng nỗi xúc động và trở thành phương tiện giao tiếp hết sức nhạy cảm giữa con người mà không cần tới ngôn ngữ. Nhờ ngôn ngữ biểu cảm đặc biệt của Âm nhạc mà những con người từ khắp các phương trời, không cùng ngôn ngữ có thể có những hiểu biết về nhau. Âm nhạc tác động tới con người ngay từ khi mới sinh ra trong tiếng hát ầu ơ của mẹ tới khi giã từ cuộc đời. Tuy không trực tiếp nuôi dưỡng con người như : cơm ăn, nước uống, khí trời, cũng không làm ra của cải vật chất, nhưng Âm nhạc có sức mạnh làm cho con người nhận thức cuộc sống, giáo dục tâm hồn tình cảm và đem lại cho con người những rung cảm về cái đẹp. Sau mỗi ngày lao động mệt mỏi căng thẳng, Âm nhạc có tác động giải trí lành mạnh làm cho con người vui tươi thoải mái, phục hồi sức khoẻ nhanh chóng… Chính vì vậy mà Phu Xích người lãnh tụ của nhân dân lao động đã nói : ” Cuộc sống thiếu âm nhạc thì khác nào trái đất thiếu ánh nắng mặt trời “.

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

Trang 2

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c 1.2. Vai trò của Âm nhạc đối với học sinh THCS. Âm nhạc giáo dục thẩm mĩ cho các em, giúp các em cảm nhận được cái hay, cái đẹp của sự vật hiện tượng xung quanh. Giáo dục thẩm mĩ Âm nhạc với nhiều thể loại nội dung khác nhau. Âm nhạc gợi cho các em tình yêu quê hương đất nước, tình yêu thương gắn bó quan tâm tới người thân, thầy cô và bạn bè, lòng biết ơn cho những người cống hiến cho Tổ quốc, cho dân tộc đem lại cho các em cảm xúc trữ tình và niềm tự hào dân tộc. Các em được hiểu biết về các dân tộc khác nhau nhen nhóm trong lòng trẻ tình hữu nghị quốc tế cộng đồng qua những giai điệu của một số bài hát hoặc trích đoạn tác phẩm Âm nhạc nước ngoài. Khi hoạt động Âm nhạc các em cùng nhau chia sẻ hình tượng Âm nhạc tính đồng cảm, tinh thần kỷ luật, ý thức tập thể hình thành rõ rệt. Sự phấn khởi tươi vui khi biểu diễn bài hát, sự tự tin trong các hoạt động hoà nhập cộng đồng. Khi tập hát học sinh tiếp thu đường nét giai điệu, tiết tấu, lời ca giản dị dễ hiểu gần gũi với cuộc sống. Qua đó giúp học sinh phát triển ngôn ngữ, phát âm chính xác tiếng mẹ đẻ, nói biểu cảm và mở rộng vốn từ. Tóm lại : Giáo dục Âm nhạc tạo điều kiện phát triển chung cho nhân cách của học sinh, tạo điều kiện cho hoạt động tri thức cùng phát triển và hoàn thiện nhân cách và thể chất của học sinh. 1.3. Đặc điểm khả năng Âm nhạc của học sinh trường THCS. Âm nhạc trong xã hội chúng ta được nuôi dưỡng bằng cội nguồn vĩ đại của văn hoá Âm nhạc dân gian các dân tộc Việt Nam. Âm nhạc là một trong những phương tiện hiệu quả nhất để thực hiện nhiệm vụ giáo dục – thẩm mĩ cho học sinh, tạo cơ sở hình thành nhân cách con người mới Việt Nam. Tuy nhiên Âm nhạc trong nhà trường THCS với tư cách một môn học, có mức độ nhất định về mục đích và nội dung. Mục đích của việc dạy học Âm nhạc trong nhà trường THCS là nhằm giáo dục ” Văn hoá Âm nhạc ” cho các em, cung cấp những kiến thức cơ bản, các kỹ năng, tạo điều kiện cho khả năng cảm thụ, hiểu và thể hiện nghệ thuật Âm nhạc, khơi dậy trong các em khả năng sáng tạo tình cảm đạo đức và niềm tin, thị hiếu nghệ thuật trong hoạt động Âm nhạc. Giáo dục thẩm mĩ thông qua dạy học Âm nhạc nhằm phát triển thẩm mĩ toàn vẹn của nhân cách học sinh, làm giàu nhân cách bằng trình độ thẩm mỹ nghệ thuật nói chung trong đó có Âm nhạc. Với sự hỗ trợ của dạy học Âm nhạc giúp học sinh phát triển những đặc trưng tâm lý của nhân cách : Tai nghe Âm

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

Trang 3

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

Trang 4

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ.

Âm nhạc ngày nay đã đi vào nhà trường phổ thông với tư cách một môn học độc lập. Nó là một trong những phương tiện hiệu quả nhất để thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức thẩm mỹ cho học sinh. Tạo cơ sở hình thành nhân cách cho các em. Mục đích của việc dạy học Âm nhạc trong nhà trường phổ thông là nhằm giáo dục văn hoá âm nhạc cho các em. Vì vậy đổi mới phương pháp dạy học Âm nhạc trong nhà trường là một vấn đề quan trọng để truyền tải tốt những nội dung văn hoá âm nhạc đến với học sinh. Đó là : + Những kiến thức cơ bản, các kỹ năng kỹ sảo, tạo điều kiện cho khả năng cảm thụ, hiểu và thể hiện nghệ thuật Âm nhạc. + Khơi dậy các em khả năng sáng tạo trong hoạt động Âm nhạc. + Tình cảm đạo đức và niềm tin thị hiếu nghệ thuật và nhu cầu Âm nhạc của học sinh. Tinh thần cơ bản của đổi mới phương pháp dạy học là lấy học sinh làm nhân vật trung tâm, người thầy đóng vai trò chủ đạo hướng dẫn bằng những câu hỏi có tính dẫn dắt, gợi mở học sinh chủ động, tích cực tham gia xây dựng bài sao cho nhiều học sinh được làm việc tốt nhất trong tiết học. Trong thực tế giảng dạy ở trường tôi nhận thấy có một số vấn đề cần quan tâm để thực hiện tốt phương pháp đổi mới dạy học là : 1. Nội dung bài soạn, kỹ năng truyền thụ kiến thức. * Chuẩn bị giáo án cần làm rõ : – Mục đích chuẩn bị giáo cần làm được của bài. – Những công việc cần chuẩn bị của giáo viên, của học sinh trước bài giảng – Những hoạt động của giáo viên và học sinh trên lớp. – Hệ thống câu hỏi kiểm tra kiến thức. – Hệ thống câu hỏi gợi mở phát huy trí lực. – Sắp xếp đồ dùng dạy học hợp lý. – Hệ thống câu hỏi luyện tập và củng cố kiến thức. – Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà, chuẩn bị bài sau. Đề thực hiện tốt phương pháp dạy học, giáo viên cần chú trọng hơn về : – Hệ thống câu hỏi dẫn dắt, kiểm tra kiến thức. – Câu hỏi gợi mở, phát huy trí lực.

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

Trang 5

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c – Lấy kiến thức đã học, đã biết để dạy cái chưa biết. Không nên dùng phương pháp diễn giải mà chủ yếu dùng phương pháp quy nạp để dạy lý thuyết âm nhạc. Thực tế của việc đổi mới phương pháp dạy học Âm nhạc là gây sự hứng thú say mê học tập của học sinh. Muốn lôi cuốn nhiều em tham gia vào bài học thì hệ thống câu hỏi trong bài giảng phải được coi trọng, dẫn dắt gợi mở, có sự sáng tạo giúp các em hiểu bài, nhạy cảm với Âm nhạc hơn. VD : Khi giới thiệu bài ” Như có Bác Hồ trong ngày đại thắng” của Phạm Tuyên có thể có hệ thống câu hỏi như sau : + Bài hát này ra đời trong hoàn cảnh nào ? + Nó gắn bó với sự kiện lịch sử nào ? + Nội dung của bài hát nói lên điều gì ? + Em có nhận xét gì về tiết tấu của bài hát ? + Nhạc sĩ Phạm Tuyên viết những bài hát nào cho thiếu nhi mà em biết ? Hãy kể tên và hát một bài mà em thuộc. Khi các em trả lời tốt giáo viên cho điểm, khen ngợi … làm cho các em hào hứng hơn trong giờ học. Cần chú ý rèn luyện kỹ năng thực hành cho học sinh với phương châm từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Không đọc chép nhiều. Đa dạng hoá không gian, hình thức các hoạt động dạy học như : xem biểu diễn nghệ thuật, học hát tập thể ngoài trời, thi văn nghệ trong trường, dạy học sinh sử dụng nhạc cụ và giới thiệu tranh ảnh Âm nhạc. Khi dạy không nhất thiết theo trình tự đề mục ở SGK, cần nhấn mạnh nội dung trọng tâm. Người thầy cần hiểu rõ đối tượng học sinh : học sinh ở thành phố thường nhạy cảm âm nhạc nhiều hơn. Để tránh nhàm chán người thầy cần lựa chọn nội dung, khối lượng và phương pháp truyền thụ thích hợp. Trong bài giảng cần có những ví dụ minh hoạ thật chọn lọc, mới lạ gây hứng phấn học tập cho các em. * Các bước của quy trình dạy giờ học hát. – Giáo viên chép nhạc và lời bài hát (hoặc treo bảng phụ có ghi sẵn), học sinh ghi vào vở. – Giáo viên giới thiệu tác giả, tác phẩm, nội dung lời ca, đặc điểm âm nhạc, giá trị nghệ thuật của tác phẩm một cách ngắn gọn, dí dỏm và dùng tranh ảnh để minh hoạ.

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

Trang 6

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c – Giáo viên đàn cho học sinh nghe hoặc mở băng 1 đến 2 lần toàn bộ bài để học sinh làm quen với tiết tấu, giai điệu cao độ, … của bài hát. – Giáo viên đàn hát mẫu. – Giáo viên phân đoạn, phân câu, đánh dấu lấy hơi, nhả lời rõ ràng. – Giáo viên lấy giọng theo tầm giọng của học sinh và cho học sinh luyện giọng, khởi động. Sau khi luyện giọng, khởi động đọc gam giáo viên bắt đầu dạy học sinh học hát. – Cho học sinh tập từng câu ngắn theo lối móc xích, hết câu này đến câu khác. Trong khi tập từng câu, giáo viên chú ý đến nhịp hoặc hát mẫu cho học sinh nghe giai điệu giáo viên chú ý vào chỗ khó trong bài để cho học sinh luyện tập nhiều. Chú ý sửa sai cho học sinh về cao độ, tiết tấu, về phát âm ngọng, luyến láy sai để đạt được yêu cầu chính xác về tiết tấu, giai điệu, lời ca. – Giáo viên tập cho học sinh nghe nhạc để bắt vào đúng nhịp, ngân nghỉ đúng chỗ. Giáo viên cho ghép từng câu thành từng đoạn, rồi cả bài yêu cầu vừa ghép, vừa gõ nhịp. Tiếp đó nâng yêu cầu phải thể hiện đúng sắc thái, tình cảm của bài hát. Tập cho học sinh các động tác minh hoạ và tập biểu diễn bài hát trước lớp. Sau khi học sinh đã chép thành bài, giáo viên tổ chức hát theo nhóm, tổ hoặc cá nhân. Xây dựng các bè hát đuổi, tạo nên một không khí thi đua sôi nổi trong giờ dạy học nói chung, giáo viên phải hát nói riêng và dạy học nói chung, giáo viên phải luôn động viên khích lệ học sinh bằng những lời khen, bằng điểm số. Tóm lại : Khi dạy phân môn này các giáo viên như trên, song có nên có chút thay đổi về giờ dạy học hiệu quả hơn và tích cực hơn. Thay vì giáo viên phân tích các ký hiệu Âm nhạc có trong bài, phân tích nhịp phách, … nên gợi ý để học sinh tự suy nghĩ và phát biểu. Thay việc giáo viên hát mẫu trước, hoặc cho nghe đài trước thì nên để học sinh tự phá bài. Việc hát mẫu của giáo viên hoặc cho nghe đài cuối giờ khi học sinh đã phá được bài. Lúc này nghe mẫu để sửa giọng hát, thể hiện sắc thái bài một cách trau chuốt và chính xác hơn.

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

Trang 7

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c THIẾT KẾ BÀI DẠY CỤ THỂ TRONG CHƯƠNG TRÌNH ÂM NHẠC LỚP 9 BÀI 2 – TIẾT 4 HỌC HÁT : BÀI NỤ CƯỜI I. MỤC TIÊU.

+ Về kiến thức : Học sinh biết một bài hát của thiếu nhi nước Nga. + Về kỹ năng : Thể hiện được giai điệu rộn ràng trong sáng, tươi vui của bài hát ” Nụ Cười “. + Thái độ : Giáo dục tình cảm lạc quan, sự tin yêu cuộc sống và tình thân ái hữu nghị giữa thiếu nhi hai nước Việt – Nga. II. CHUẨN BỊ.

* Giáo viên : – Bản đồ thế giới, vị trí nước Nga trên bản đồ. – Một vài hình ảnh nước Nga (thủ đô Mát-xcơ-va, cung điện Krem-li, Quảng trường đỏ…) – Hát và đàn bài hát thành thạo. – Băng nhạc bài hát ” Nụ Cười “. * Học sinh : – Nghiên cứu nội dung bài hát trước. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC. Nội dung

Hoạt động của giáo viên

1. Ổn định lớp. Nội dung 1 : Bài 2. Kiểm tra bài cũ (5 phút) ” Nụ Cười ” H : Hãy cho biết 1 vài bài hát phổ thơ Nhạc : Nga viết cho người lớn mà em biết ? Lời: Phạm Tuyên 3. Bài mới. * Hoạt động 1 : Giáo viên hướng dẫn Giới thiệu bài (10 Giáo viên thuyết trình : Chỉ bản đồ nước phút) Nga là một đất nước rộng lớn, có vị trí quan trọng trên thế giới. Thủ đô là Mátxcơ-va. Nước Nga là quê hương của cuộc cách mạng tháng mười vĩ đại với vị

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

Hoạt động của học sinh

– Học sinh lên bảng trình bày.

– Học sinh khởi động giọng bằng một bài hát

Trang 8

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c lãnh tụ thiên tài Lê-Nin. Đây cũng là đất nước có một nền văn hoá cao với những tên tuổi lẫy lừng thế giới : Về văn học có Pus-Kin, Sê-Khốp, Lép Tôn – Xtôi, Goóc-Ki ; Về mĩ thuật có Lê-vi-tan ; Về âm nhạc có Trai-cốpxki, Prô-cô-phi-ep và nhiều danh nhân văn hoá nổi tiếng Việt Nam và Nga đã có quan hệ hữu nghị từ nhiều năm nay và ngày càng phát triển tốt đẹp. – Bài hát được viết ở nhịp 2/2 – Giáo viên giải thích rõ nhịp 2/2 H : Bài hát chia làm mấy đoạn ? – Giáo viên chia câu : Đ1 gồm 4 câu hát viết ở giọng đô trưởng. Đ2 gồm 4 câu hát chuyển sang giọng đô thứ. Đ1 giai điệu như một sự khẳng định, tin tưởng vào cuộc sống tốt đẹp, tính chất âm nhạc rộn ràng, lạc quan. Đ2 âm nhạc đi vào chiều sâu tình cảm, êm nhẹ hơn nhưng rõ ràng, dứt khoát song không kém phần tha thiết, như muốn nói lên lòng tin yêu cuộc sống, luôn hướng tới tương lai tươi đẹp, hạnh phúc. * Hoạt động 2: – Giáo viên đàn câu 1 (2 lần) Học hát từng câu (17 phút) – Giáo viên hát mẫu câu 1 – Giáo viên nhận xét, sửa sai – GV chú ý phần ngân nghỉ của kết từng câu hát. – Hướng dẫn học hát tương tự như câu 1 sau đó hát lối các câu theo lối móc xích.

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

– Học sinh nhắc lại nhịp 2/2 – Chia làm 2 đoạn Đ1 : Từ đầu đến “cùng cất tiếng cười” Đ2 : Từ “để làn mây” đến “xoá nhoà”.

– Học sinh nghe và nhẩm theo. – HS cả lớp hát câu 1

Trang 9

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c * Hoạt động 3: – GV bắt nhịp. Ôn luyện bài hát (10 phút) – GV nhận xét, sửa sai. – GV chỉ định.

– Cá nhân hát. – Học sinh nhận xét. – HS thực hiện

– Giáo viên đàn giai điệu bài hát – HS hát hoàn chỉnh bài hát (lời 1) – HS sửa sai – HS tổ nhóm hát bài hát (lời 1) – HS nhận xét, sửa sai 4. Củng cố – dặn dò (3 phút) GV cho học sinh cả lớp hát hoàn chỉnh bài hát kết hợp vỗ tay theo phách. – H : Em rút ra điều gì cho mình qua bài hát này ? – Bài tập về nhà : + Chép bài hát vào vở. + Làm bài tập số 1 và 2 trong SGK

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

– HS nhẩm lời 2 – HS hát lời 2 – Hát hoàn chỉnh bài hát.

– Sống vui tươi chan hoà với mọi người, đoàn kết hữu nghị với các nước.

Trang 10

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c

KẾT LUẬN Trong quá trình dạy học thì nội dung dạy học đã được quy định trong chương trình sách giáo khoa, còn phương pháp dạy học lại phụ thuộc nhiều vào khả năng, điều kiện cụ thể. Hoạt động sáng tạo của người giáo viên chủ yếu tìm tòi những phương pháp dạy học thích cho mỗi nội dung, phù hợp với từng lứa tuổi học sinh. Theo quan điểm trên, chúng tôi đã đưa ra một số giải pháp thích hợp để có thể giải quyết được những vấn đề bất cập mà đề tài đề cập đến. Những giải pháp và một số ý kiến trên còn mang tính cá nhân, giải pháp được tôi thực hiện tại trường đã đạt kết quả tốt, nhưng cũng có ý kiến chỉ là ý tưởng, mong muốn sự đề xuất đó sẽ góp phần đạt được mục tiêu của đề tài đề ra. Cổ Am, ngày 17 tháng 11 năm 2008

Người thực hiện

§ç ThÞ H¹nh

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

Trang 11

Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BẢN CAM KẾT I – TÁC GIẢ :

Họ và tên

:

§ç ThÞ H¹nh

Ngày 10 tháng 11 năm 1979. Đơn vị công tác : Trường THCS Cổ Am. Điện thoại

: 0904.811017.

II – SẢN PHẨM :

Tên sản phẩm : ” Mét sè gi¶i ph¸p nh”m n©ng cao chÊt lîng m”n ¢m nh¹c ” III – CAM KẾT :

Tôi xin cam kết sáng kiến kinh nghiệm này là sản phẩm của cá nhân tôi. Nếu có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với một phần hay toàn bộ sản phẩm sáng kiến kinh nghiệm, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Sở GD & ĐT về tính trung thực của bản cam kết này. Ngày 17 tháng 11 năm 2008

Người cam kết

§ç ThÞ H¹nh

Ngêi thùc hiÖn : §ç ThÞ

H¹nh

Trang 12

Một Số Biện Pháp Nâng Cao Chất Lượng Giảng Dạy Môn Âm Nhạc Ở Trường Thcs

A. PHẦN MỞ ĐẦUI. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: – Hiện nay nước ta đang bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển. Dẫn đến những thay đổi mạnh mẽ về kinh tế. Song song với nó là kéo theo sự thay đổi mạnh mẽ của văn hóa, trong đó lĩnh vực âm nhạc nói riêng:– Thứ nhất vấn đề âm nhạc, tôi thấy âm nhạc hiện nay rất đa dạng, muôn hình, muôn vẻ về: số lượng tác phẩm âm nhạc, ca sĩ, băng đĩa, nhạc sĩ trẻ; về phong cách biẻu diễn…tất cả đều mang đậm “ý thích thời thượng của giới trẻ hiện đại”. Nó ra đời như một cơn sóng, nó cuốn theo lớp thanh thiếu niên và có cả các em thiếu nhi. Trong đó, dẫn đến sự xuất hiện của một số “ca sĩ nhí” hát những ca khúc của “giới trẻ thời thượng” không phù hợp với lứa tuổi và tâm hồn trẻ thơ.– Thứ hai, âm nhạc là một phần thiết yếu không thể thiếu với cuộc sống của mỗi người chúng ta. Và làm thế nào để con người Việt Nam có được tâm hồn “thật Việt Nam”. Điều đó phải được dung dưỡng khi còn nằm trên nôi đến khi trưởng thành. Nhưng thực tế hiện nay đa số các bà mẹ trẻ chỉ biết hát nhạc trẻ chứ không biết hát ru, bằng những giai điệu mượt mà, truyền cảm với tình yêu quê hương truyền thống của dân tộc từ lâu đời sẽ dễ nuôi dạy trẻ thơ hơn.– Chính những điều cảnh báo trên đặt cho giáo dục một trọng trách quan trọng, mà hiện nay giáo dục được Đảng và Nhà nước coi là mục tiêu hàng đầu trong con đường phát triển đất nước, trong đó giáo dục THCS giữ trọng trách của cấp học thứ 3: Mẫu giáo, Tiểu học và THCS. Vì thế, môn Giáo dục Âm nhạc trong THCS giữ vị trí đặc biệt quan trọng – là môi trường nuôi dưỡng tâm hồn học sinh ở nấc thang cuối cùng của cuộc đời học sinh khi còn ngồi ở ghế nhà trường.Chính những lý do trên mà tôi chọn đề tài : “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn Âm nhạc ở trường THCS Hòa Hiệp”.II. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI– Căn cứ vào cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc giảng dạy bộ môn âm nhạc có đầu tư vào chất lượng giàng dạy trong nhà trường phổ thông.– Đề ra một số biện pháp về áp dụng tình cảm khi thể hiện bài hát, bài TĐN của bộ môn âm nhạc.III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN– Đối tượng học sinh lớp 6, 7, 8– Theo dõi và kiểm tra việc tiếp thu bài của học sinh trên lớp. – Dự giờ các bạn đồng nghiệp ở một số trường phổ thông khác.– Đối chiếu với các tiết học chưa có đầu tư về chuyên môn.IV. CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU– Giáo dục âm nhạc ở trường THCS là thông qua âm nhạc để giáo dục học sinh về đạo đức, thẩm mĩ, tâm hồn học sinh trong sáng, yêu quê hương, đất nước, con người, thiên nhiên, phát triển trí tuệ và thể chất; để có được “tâm hồn Việt Nam” của con người Việt Nam. Giáo viên là người dạy học sinh hát, hiểu nội dung tác phẩm âm nhạc, cảm nhận được giai điệu của tác phẩm, vận động phù hợp với nội dung của tác phẩm, học sinh hiểu đúng hoặc sai được phản ánh trong tác phẩm và tỏ thái độ đúng hoặc sai phù hợp với cuộc sống.– Với những yêu cầu đó đòi hỏi giáo viên THCS phải có kiến thức, kĩ năng Giáo dục âm nhạc vững vàng, có tâm hồn, đạo đức trong sáng, lành mạnh, gương mẫu hay nói cách khác hơn là phải có “tâm hồn Việt Nam”.– Giờ học âm nhạc ở THCS là phải thoải mái, sôi động, thu hút học sinh chú ý hào hứng thích hát, thích vận động, thích nghe hát và thích chơi trò chơi âm nhạc. Điều đó đòi hỏi giáo viên THCS phải có nhiều thủ thuật hấp dẫn lôi cuốn chú ý của học sinh, sử dụng đồ dùng một cách hợp lý, đúng cách, phòng nhạc sạch sẽ, đầy đủ trang thiết bị dạy học như: Đàn Ghitar, Organ, Máy Casset,… thoáng mát, xung quanh yên tĩnh, giọng nói ấm áp, trầm bổng thu hút học sinh, kĩ năng hát và vận động phù hợp với nội dung bài hát và đúng với nội dung – phương pháp của chương trình GD – ĐT của Bộ giáo dục.– Âm nhạc còn là một bộ phận không thể thiếu trong các môn học khác đặc biệt là các môn học khô cứng như thể dục, toán, tạo hình, môi trường xung quanh…Nó giúp cho các môn học này thêm hấp dẫn, sinh động và kiến thức được truyền thụ cho học sinh một cách nhẹ nhàng,

Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Bộ Môn Văn

Phòng Giáo dục & Đào tạo Di Linh Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt NamTrường THCS Nguyễn Du Độc lập – Tự do – Hạnh phúc ………..o0o………..

CHUYÊNĐỀ : MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG Môn : Văn – AnhA. Đặt vấn đề Môn Văn – Anh có một vị trí quan trọng đặc biệt trong chương trình của cấp học THCS . Ngoài việc cung cấp kiến thức như các môn học khác, môn Ngữ Văn còn góp phần to lớn trong việc bồi dưỡng tư tưởng tình cảm cho các em học sinh: biết yêu thương, quý trọng gia đình, thầy cô, bạn bè, có lòng yêu nước, biết hướng tới những tư tưởng cao đẹp như lòng nhân ái, tinh thần tôn trọng lẽ phải, sự công bằng, lòng căm ghét cái ác, cái xấu, bước đầu các em có năng lực cảm thụ các tác phẩm có giá trị nhân văn cao cả; còn môn Anh văn là môn cần thiết cho xã hội ngày nay khi mà chúng ta hội nhập với thế giới. Tuy nhiên học Văn – Anh là cả một quá trình tích luỹ lâu dài, không thể học xổi, học dồn mà phải cập nhật từng ngày, từng vấn đề, từng tác phẩm….Đây cũng là vấn đề mà giáo viên dạy Văn- Anh , chúng tôi trăn trở. Qua kinh nghiệm trong quá trình dạy học, qua việc tìm hiểu thực tế dạy – học môn Văn- Anh ở trường ,chúng tôi mạnh dạn đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Văn- Anh như sau:

B. NỘI DUNG :I. Nguyên nhân.Nguyên nhân dẫn đến tình trạng chất lượng còn thấp thì có nhiều, song theo chúng tôi có một số nguyên nhân chủ yếu sau:1.Về phía học sinh. – Đa số học sinh còn lười học bài cũ và lười soạn bài nên không chuẩn bị tốt tâm thế cho giờ học. Khi soạn bài ,các em còn lệ thuộc vào các tài liệu học tốt, các bài văn mẫu nên hạn chế năng lực chủ động, sáng tạo trong các hoạt động – Một số học sinh không biết sử dụng sách giáo khoa, thậm chí có em không bao giờ đọc sách, kể cả văn bản trong sách giáo khoa.-Chất lượng đầu vào lớp 7,8,9 thấp.– Khả năng tiếp thu , viết bài còn chậm.– Thụ động, thiếu linh hoạt và sáng tạo.– Tư duy hạn chế, học bài lâu thuộc.– Kĩ năng phân tích đề, hiểu đề còn hạn chế.– Nhận thức không đồng đều, nhiều em không có kĩ năng đặt câu, viết đoạn văn, vốn từ nghèo nàn, viết sai chính tả; kĩ năng nhận diện các phương thức biểu đạt, tóm tắt văn bản, bài Tập làm văn các dạng ở một bộ phận học sinh còn yếu.– Sống trong môi trường thiếu những hoạt động văn hóa như sinh hoạt câu lạc bộ, thư viện hiếm sách tham khảo. Trong khi đó, nhu cầu văn hóa ngày một nâng cao, trên địa bàn lại xuất hiện nhiều dịch vụ giải trí như : điện tử, game, bi-a ….. Đã làm cho một số em chưa có ý thức học bị lôi cuốn. Thiếu sự quan tâm, giám sát của gia đình, địa phương.-Bên cạnh đó, theo đặc thù bộ môn, theo xu thế của xã hội, môn Ngữ văn đang bị mất dần vị thế của nó. Học sinh ít mặn mà với bộ môn văn và chỉ coi môn văn là môn học bắt buộc để thi vào lớp 10.2.Đối với giáo viên : Đa số giáo viên đều tận tụy với công tác giảng dạy, quan tâm chăm lo đến học sinh nhưng vẫn còn những mặt hạn chế sau : – Phương pháp giảng dạy chưa thực sự phù hợp với một bộ phận không nhỏ học sinh yếu, kém dẫn đến chất lượng chưa cao. – Việc sử dụng đồ dùng dạy học còn hạn chế, khai thác chưa triệt để, nên ảnh hưởng đến sự tiếp thu bài của học sinh.– Việc ứng dụng công nghệ thông tin : Ở một bộ phận không nhỏ giáo viên còn rất hạn chế: Ngại, lười, đi cóp, thậm chí sử dụng giáo án vi tính còn lúng túng, chưa thuần thục, thành thạo thì nói gì đến việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng.– Chuẩn bị một giờ dạy chưa có sự đầu tư, nghiên cứu, trăn trở về nội dung của bài, còn quan niệm lên lớp cho xong, hết giờ thì về, nên phương pháp dạy còn gò bó, khô cứng, ít sáng tạo. – Thời gian đầu tư cho chuyên môn còn ít do bị chi phối các hoạt động ở trường nhiều , như : hôi họp

Sáng Kiến Kinh Nghiệm Một Số Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Môn Âm Nhạc Cho Học Sinh Lớp 2

2.Học sinh: SGK, vở ghi, dụng cụ gõ đệm III.Hoạt động dạy học 1. ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số, nhắc nhở tư thế ngồi của HS 2. Kiểm tra bài cũ : Cho lớp ôn lại 1,2 bài hát lớp 1. 3. Bài mới : Nội dung HĐ của GV HĐ của HS Hoạt động 1 : A. Giới thiệu bài B. Hát mẫu C. Đọc lời ca D. Khởi động giọng: E. Dạy hát theo lối móc xích – Giới thiệu bài hát, tác giả, nội dung bài hát – Hát mẫu hoặc bật băng đĩa bài hát cho HS nghe – Hướng dẫn HS đọc lời ca: + Đọc mẫu lời ca kết hợp với tiết tấu. + Cho HS đọc lời ca kết hợp tiết tấu. – Đàn chuỗi âm giọng C dur cho HS la bằng âm “la” – Dạy hát từng câu, mỗi câu cho HS hát 2,3 lần + Nhắc HS ngắt nghỉ lấy hơi đúng chỗ. + Sau khi tập xong bài hát cho HS hát lại nhiều lần để thuộc lời và giai điệu. + Nhận xét, sửa sai – Ngồi ngay ngắn, chú ý nghe – Nghe hát mẫu – Tập đọc lời ca theo hướng dẫn của GV + Lắng nghe + Đọc lời ca kết hợp tiết tấu. – Thực hiện khởi động giọng theo đàn – Cả lớp thực hiện học hát + Chú ý tư thế ngồi ngay ngắn. – Thực hiện theo hướng dẫn của GV + Hát đồng thanh + Hát theo dãy + Cá nhân + Lắng nghe, sửa sai Hoạt động 2: – Hướng dẫn HS hát kết hợp gõ đệm theo phách. – Hướng dẫn HS hát kết hợp vận động – HS Hát kết hợp vỗ tay hoặc sử dụng nhạc cụ gõ đệm: Song loan, thanh phách, trống. – Từng tốp đứng hát theo hướng dẫn của GV. 4. Củng cố, dặn dò: a.Củng cố: Nhận xét chung, nhắc nhở những em chưa tập trung giờ sau cố gắng, khen ngợi những em học tốt b. Dặn dò : Nhắc nhở HS ghi nhớ giai điệu, lời ca và cách gõ đệm bài hát. Tập lại những động tác phụ hoạ – Các bài hát đó được phân chia chủ yếu ở các thể loại: + Bài hát hành khúc. + Bài hát trữ tình. + Bài hát nhanh vui. Để thể hiện bài hát có chất lượng, có tình cảm phù hợp với nội dung tư tưởng, phong cách nghệ thuật của tác phẩm, người giáo viên cần phân biệt đặc điểm của từng thể loại có phương pháp riêng phù hợp với từng thể loại đó. * Thể hiện bài hát hành khúc: – Đây là loại bài hát có đặc điểm chung và ô nhịp vừa phải, hợp với bước đi khoẻ khoắn, rắn rỏi. – ở lớp 2, các em được làm quen với thể loại này qua 1 bài hát : Chiến sĩ tí hon – Nhạc Đinh Nhu, lời: Việt Anh. – Được sắp xếp theo phân phối chương trình – tiết 13, trang 14 trong sách Âm nhạc 2. – Giáo viên cần dạy học sinh thể hiện đúng tính chất bài hát này nhưng cũng không quá dập khuôn, cứng nhắc. – Khi dạy bài hát này , giáo viên hướng dẫn học sinh hát thể hiện tình cảm rắn rỏi đặc biệt tiết tấu, nhịp, và tư thế đứng vững chắc, có thể vừa hát vừa đánh nhịp nhẹ nhàng. – Các động tác phụ hoạ cho bài hát cũng phải đơn giản phù hợp với lứa tuổi cũng như tính chất hành khúc. Động tác phải phù hợp với thể lực của học sinh tránh các động tác quá mạnh mẽ, nặng nề, và khó thực hiện. *Thể hiện bài hát trữ tình. – Bài hát trữ tình điển hình ở giai điệu mượt mà, du dương, êm ái, sâu lắng. – Khi dạy những bài hát mang tính chất trữ tình giáo viên nhắc các em thể hiện đúng tính chất của bài hát. *Thể hiện bài hát vui, linh hoạt; – Các bài hát vui, linh hoạt, giai điệu thường có tính chất vui vẻ, rộn ràng, hài hước , dí dỏm, châm biếm, có khi mô tả tiếng người và tiếng chim hót. Những bài hát vui thường có tốc độ nhanh, thể hiện sự náo nhiệt, sôi nổi bằng âm thanh trong sáng, gọn gàng, trôi chảy. Chương trình lớp 2 có 11 bài hát ở dạng này, đó là những bài hát sau: Thật là hay -nhạc và lời : Hoàng Lân. Xoè hoa – Dân ca Thái ; lời mới: Phan Duy. Múa vui- Nhạc và lời : Lưu Hữu Phước. Chúc mừng sinh nhật- Nhạc Anh; lời mới: Đào Ngọc Dung. Cộc cách tùng cheng- Nhạc và lời: Phan Trần Bảng. Trên con đường đến trường- Nhạc và lời: Ngô Mạnh Thu. Hoa lá mùa xuân- Nhạcvà lời : Hoàng Hà. Chú chim nhỏ dễ thương- Nhạc Pháp; lời: Hoàng Anh. Chim chích bông- Nhạc: Văn Dung; lời: Thơ Nguyễn Viết Bình. Chú ếch con- Nhạc và lời: Phan Nhân. Bắc kim thang- Dân ca Nam Bộ. – Khi dạy những bài hát ở thể loại này giáo viên nhắc học sinh thể hiện vui tươi, nhanh , náo nhiệt , sôi nổi , trong sáng. Tiểu kết : Nhận thức được biện pháp này là hết sức quan trọng trong cả một quá trình giảng dạy, và trong suốt cả sự nghiệp giáo dục của mình. Vì vậy tôi đã thực hiện và chọn sử dụng biện pháp này. Biện pháp 2 : Phương pháp luyện thanh Để giọng hát hay, truyền cảm cần phải thường xuyên luyện giọng . Trước tiên cần làm quen với luyện thanh . Luyện thanh là hát giai điệu với một hoặc một số mẫu âm nhất định hoặc hát một bài hát đã học . Luyện thanh giúp cho giọng hát được đều, trôi chảy, rõ ràng, âm sắc âm lượng thống nhất ở tất cả các âm khu của giọng . * Một số mẫu luyện thanh thường dùng: Các mẫu âm trong quãng 3. – Bài tập số 1: – Bài tập số 2: – Bài tập số 3: Các mẫu âm trong quãng 5. – Bài tập số 1: – Bài tập số 2: Tiểu kết : Khởi động giọng là một phương pháp khởi động ban đầu để chuẩn bị cho giờ học hát. Nó làm cho giọng của người hát mở ra và giọng hát được sáng, trong trẻo, những câu hát khó và cao có thể người hát có thể thược hiện được . Những kiến thức chung về ca hát rất cần thiết cho mỗi giáo viên âm nhạc đang trực tiếp giảng dạy bộ môm Âm nhạc vì vậy tôi đã thực hiện và chọn biện pháp này. Biện pháp 3 : Phương pháp trực quan Đây là phương pháp tạo hiệu quả cao nhất cả về nội dung và hình thức . Nhà sư phạm người Nga A.H.Leonchiepo đã chỉ ra rằng: ” Bản chất tâm lí của trực quan trong giảng dạy là tạo chỗ dựa bên ngoài để hỗ trợ, tác động tiềm thức bên trong của các em dưới sự chỉ đạo của thầy trong quá trình thu nhập kiến thức” Điều này đủ để ta thấy tác dụng to lớn của phương pháp dạy trực quan. Các đồ dùng mà ta thường hay sử dụng để áp dụng trong phương pháp này là : Đàn phím điện tử, đài catsset hoặc đầu video.mục đích của việc sử dụng các giáo cụ trực quan là tạo nên các âm thanh, hình ảnh trực tiếp, tác động vào quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh, giúp các em nhận thức về môn học nhẹ nhàng và đơn giản hơn nhưng cũng không kém phần logic và hiệu quả. Thông thường trong giờ học hát, chúng ta thường áp dụng phương pháp truyền thống là : Giáo viên hát mẫu sau đó dạy từng câu theo lối móc xích cho đến khi hết bài. Điều này đôi khi làm cho các em thấy nhàm chán. Vì vậy phải cho học sinh xem băng hình trong và ngoài giờ học vì biện pháp này nhằm mục đích gợi sự hào hứng cho học sinh, làm cho các em thích hát và thích hát được hay như các bạn, đồng thời còn làm cho các em diễn xuất tốt hơn. Sau khi các em học xong bài hát, giúp các em sáng tạo cho mình phong cách biểu diễn tốt, vận dụng các động tác phụ hoạ linh hoạt và tự tin trước đám đông hơn. Tiểu kết : Biện pháp này tạo cho học sinh sự hứng thú và kích thích tính sáng tạo cho các em vì vậy phương pháp trực quan không thể thiếu trong công tác giảng dạy bộ môn Âm nhạc nói chung và các bộ môn học khác nói riêng.Vì vậy tôi đã áp dụng và thực hiện biện pháp này trong quá trình giảng dạy của mình. Biện pháp 4 : Giảng dạy – hệ thống liên tục Đây là một trong 8 nguyên tắc dạy học của nhiều nhà giáo dục vĩ đại đóng góp như Kô- men-xki, Pia-giê và nhiều nhà giáo dục khác. Những kiến thức mà người giáo viên truyền đạt cho học sinh là một loạt những kiến thức khác nhau nhưng phải đảm bảo sự xâu chuỗi một cách hệ thống. Dạy học cái gì trước cái gì sau, cái dễ đến cái khó, cái đơn giản đến cái phức tạp, cái đã biết đến cái chưa biết. Như vậy, mới tránh lộn xộn, làm cho học sinh tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn. Tiểu kết : Biện pháp này là sự logic giữa các câu hát với nhau thành một bài hát hoàn chỉnh. Vì vậy tôi đã chọn và sử dụng biện pháp này . Biện pháp 5 : Đảm bảo tính vừa sức , phù hợp với từng trình độ học sinh. Cơ sở của sự ” Vừa sức” phải căn cứ vào thực tế của nhà trường, ở đây tôi đề cập đến chính là Trường Tiểu học Thanh Văn . Nơi mà phần đa số học sinh là con em nông thôn và gia đình buôn bán. Chưa được quan tâm đầu tư của gia đình nhiều việc học hành và tham gia các chương trình sinh hoạt văn hoá, văn nghệ . Chính vì vậy cũng không thể đòi hỏi quá cao ở sự tiếp thu của các em, tuy nhiên cũng không nên hạ thấp yêu cầu của bài dạy. Vấn đề này hoàn toàn phụ thuộc vào người thầy giáo. Tiểu kết : Biện pháp này có quan hệ mật thiết với việc đảm bảo tính khoa học và đánh giá học sinh nhằm động viên, khích lệ mọi khả năng và trình độ học sinh trong lớp cùng tiếp thu bài giảng một cách hứng khởi. Vì vậy tôi đã sử dụng ,và chọn biện pháp này. Biện pháp 6 : Phát huy tích cực – độc đáo sáng tạo của học sinh. Muốn làm được điều này giáo viên phải quan tâm đến hứng thú của học sinh và tìm cách gây hứng thú cho các em trong các giờ học. Quan hệ của thầy và trò phải thực sự cởi mở. Nói cách khác là phải hấp dẫn, thu hút được học sinh vào bài giảng . Đó là nghệ thuật sư phạm vô cùng tế nhị trong đó có cả việc động viên, khen chê kịp thời. Trong những năm gần đây, tư tưởng ” Dạy học tích cực ” hay còn gọi là ” Tích cực hoạt động dạy học ” là một chủ trương quan trọng của ngành giáo dục nước ta, trong đó người thầy giữ vai trò chủ đạo và học sinh chủ động trong việc tiếp thu kiến thức, giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn, điều khiển việc tiếp nhận , chiếm lĩnh bài học của học sinh . Như vậy ” Sự khéo léo ứng xử về sư phạm chính là biện pháp hữu hiệu đầu tiên để đưa các em đến với Âm nhạc”. Đúng như K.D.Vsinxki nói ” Sự khéo léo đối xử sư phạm , nếu không có nó thì giáo dục có nghiên cứu lý luận giáo dục đến mức nào cũng không bao giờ trở thành nhà thực hành giáo dục tốt, về bản chất thì không phải cái gì khác là sự khéo léo đối xử về tâm lý ” Tiểu kết : Tôi tin tưởng biện pháp trên sẽ góp phần phát huy cao độ khả năng sáng tạo và hoạt động tích cực của học sinh. V.Kết qủa so sánh đối chứng. 1- Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài : Tên lớp Số lượng học sinh Học hát Kể chuyện âm nhạc SLHS % SLHS % SLHS % 2A 23 100 14 62 5 20 2B 25 100 17 67 10 40 2C 15 100 11 71 3 20 Số liệu điều tra sau khi thực hiện đề tài : Tên lớp Số lượng học sinh Học hát Kể chuyện âm nhạc SLHS % SLHS % SLHS % 2A 23 100 16 70 6 25 2B 25 100 20 80 11 42 2C 15 100 13 85 4 24 Sau khi thực hiện và sử dụng các biện pháp trong ” Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy học phân môn hát cho học sinh lớp 2 ” tôi thấy đây là một thuận lợi đáng kể đối với việc giảng dạy phân môn này. Từ những số liệu khảo sát điều tra trước và sau thực hiện đề tài cho chúng ta thấy : Việc mức độ học sinh yêu thích phân môn học hát đã cao hơn so với trước khi thực hiện đề tài. Đây có thể coi là một thuận lợi đáng kể đối với việc giảng dạy môn học này, từ những biện pháp thực hiện cũng có những sai xót trong công tác giảng dạy theo phương pháp truyền thống dẫn đến kết quả thu được sẽ không cao. Giáo viên Âm nhạc cần nắm được đặc điểm này, để biết cách lựa chọn phương pháp dạy phù hợp với từng nhóm học sinh để được kết quả như mong muốn. Những hệ quả của việc sử dụng đề tài này mang lại giúp các em có hứng thú khi học hát không nhàm chán khi học hát, từ đó làm cho các em tự tin hơn khi trình bày một ca khúc hay một tác phẩm Âm nhạc nào đó. Đặc biệt hơn giúp các em tự tin trong giao tiếp, trong sinh hoạt hàng ngày. Chính vì vậy để nâng cao chất lượng đào tạo của phân môn này, tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp dạy học phân môn học hát cho học sinh lớp 2 cho bản thân mình đang trực tiếp giảng dạy môn Âm nhạc. 2- Bài học kinh nghiệm Sau khi thực hiện đề tài tôi đã nghiên cứu và đưa ra 6 biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học phân môn học hát. Những biện pháp nghiên cứu của tôi có thể chưa áp dụng rộng rãi trong công tác giảng dạy bộ môn Âm nhạc nói chung và phân môn học hát nói riêng. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện và viết sáng kiến kinh nghiệm của tôi không tránh khỏi nhầm lẫn.Vậy rất mong được sự quan tâm giúp đỡ của hội đồng khoa học các cấp đóng góp ý kiến cho tôi để xây dựng bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi thêm hoàn chỉnh hơn . Qua một số năm công tác với việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học trong việc giảng dạy tôi nhận thấy muốn nâng cao chất lượng môn học Âm nhạc nói chung và phân môn học hát nói riêng, đặc biệt hơn muốn có học sinh hát hay, giỏi Âm nhạc thì người giáo viên cần thường xuyên trau dồi kiến thức và luôn đổi mới các hình thức dạy trong một tiết học để tạo niềm tin hứng thú khả năng mạnh dạn tự tin, khuyến khích những em có năng khiếu, động viên và quan tâm những em có năng khiếu hạn chế, học sinh phải được luyện tập và thực hành nhiều đồng thời kết hợp với việc phát huy khả năng và sở trường cuả học sinh thì sẽ nâng cao được các yêu cầu đặt ra của các phân môn Âm nhạc. Vi – ý kiến đề xuất 1.Đối với phòng giáo dục: – Các cấp lãnh đạo thường xuyên tổ chức các phong trào văn nghệ. – Phòng giáo dục cần mở nhiều các chuyên đề âm nhạc cho học sinh và giáo viên để tôi và đồng nghiệp tiếp tục được học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn. Đồng thời có những buổi cập nhật công nghệ thông tin ứng dụng vào giảng dạy nói chung và ứng dụng vào giảng dạy bộ môn âm nhạc nói riêng. – Phòng giáo dục cũng cần mở thêm nhiều chuyên đề hướng dẫn giáo viên tiếp cận sử dụng các nhạc cụ trong nhà trường và nâng cao khả năng sử dụng các phụ kiện âm thanh phục vụ cho âm nhạc cũng như các hoạt động tập thể trong nhà trường. – Đẩy mạnh hoạt động đội trong các nhà trường. – Cấp thêm kinh phí và các trang thiết bị âm thanh, các nhạc cụ âm nhạc tạo điều kiện cho giáo viên nâng cao khả năng sử dụng, sử lí âm thanh cho các hoạt động của nhà trường. 2. Đối với nhà trường: – Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên tổ chức những buổi ngoại khoá âm nhạc cũng như tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho việc giảng dạy để có những giờ học đạt được chất lượng chuyên môn tốt nhất. Trong năm học tới 2010-2011 tôi mong được đi dự giờ nhiều hơn các tiết dạy của những giáo viên giỏi cấp huyện, thành phố để từ đó học tập, trau dồi những kĩ năng, kĩ xảo vận dụng cho bản thân mình . 3. Tác dụng của đề tài: Qua quá trình thực hiện đề tài tôi thấy có tác dụng rất lớn, thúc đẩy phong trào giáo dục, phong trào của Đội, phong trào của địa phương. Đối với học sinh các em có thêm những sân chơi bổ ích, phát triển cả trí tuệ và trí lực. VIi – Kết luận Như chúng ta thấy Âm nhạc là một môn không thể thiếu trong hệ thống giáo dục bậc tiểu học là một môn học mang tính đặc thù riêng. Đối với lứa tuổi của các em ca hát là một hoạt động hấp dẫn , những bài hát đa dạng, phong phú mang ý nghĩa giáo dục nó sẽ bổ xung vốn sống cho các em và là phương tiện để các em tự giáo dục mình. Vì vậy để đáp ứng được yêu cầu ngày một nâng cao hơn của nghành giáo dục tôi nhận thấy mỗi người giáo viên phải tự mình trau dồi học hỏi thêm nhiều kiến thức, kinh nghiệm để không làm cho học sinh sự nhàm chán khi học bộ môn của mình. Học hỏi kinh nghiệm của các đồng nghiệp bạn để đưa phong trào bề nổi của nhà trường ngày càng phát triển đi lên. Nhận thức được tầm quan trọng của Âm nhạc, Đảng và nhà nước ta đã thể hiện quan điểm đó qua các kỳ Đại hội VII , VIII , IX : ” Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội ” mà nhìn ở góc độ nào Âm nhạc cũng là văn hoá. Bộ giáo dục và đào tạo đã đưa Âm nhạc vào chương trình học tập của học sinh Tiểu học là hoàn toàn phù hợp với đường lối chiến lược phát triển con người của Đảng và nhà nước ta. Trong bộ môn Âm nhạc thì phân môn học hát là một phân môn quan trọng, bởi ca hát vốn đã là một nhu cầu của con người , ca hát phù hợp với lứa tuổi thiếu niên,noa còn đem đến cho các em những cảm xúcchân thực và ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm của các em. Qua những năm khó khăn, hiện nay cơ sở vật chất và trình độ giáo viên của nhà trường đã ngày càng được nâng cao, đưa chất lượng giảng dạy của nhà trường nâng lên rõ rệt. Tuy nhiên , nhận xét một cách tổng thể, với mức độ yêu cầu của môn học thì kết quả này mới chỉ là thành công ban đầu. Qua khảo sát thực tế , do giáo viên trẻ mới ra trường chưa có kinh nghiệm giảng dạy bộ môn Âm nhạc dẫn tới chất lượng giờ học hát vẫn còn nhiều bất cập , các giờ học chưa thật sự hiệu quả, phải đảm đương lượng công việc khá nhiều nên giáo viên không còn nhiều thời gian để tìm tòi , nghiên cứu , sáng tạo những biện pháp, phương pháp nâng cao chất lượng giảng dạy. Xuất phát từ những thực tiễn đó, bản sáng kiến của tôi không chỉ phát hiện những khó khăn trở ngại của giáo viên và học sinh lớp 2 Trường tiểu học Thanh Văn. Trong việc giảng dạy và học tập phân môn học hát mà còn đề xuất một số giải pháp để khắc phục những khó khăn trên nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học phân môn học hát , góp phần nhỏ vào việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh, thay đổi nhận thức của học sinh, giáo viên và phụ huynh học sinh về bộ môn Âm nhạc nói chung và phân môn học hát nói riêng. Vì điều kiện thời gian có hạn và giới hạn phạm vi của đề tài cùng với năng lực hạn chế của bản thân, những vấn đề đã nói ở trên chắc chắn không thể giải quyết một cách đầy đủ và thoả đáng, đồng thời khó có thể tránh khỏi những thiếu sót. Bởi vậy, tôi mong được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học nhà trường , hội đồng khoa học của phòng giáo dục, các bạn bè đồng nghiệp , nhất là những giáo viên đang trực tiếp giảng dạy bộ môn Âm nhạc ở các trường trong huyện , để tôi có thể hoàn thiện hơn bản sáng kiến này. Tôi xin chân thành cảm ơn! Thanh Văn, ngày 10 tháng 04 năm 2011 Người viết Phạm ánh Ngọc ViIi. ý kiến nhận xét đánh giá và xếp loại của hội đồng khoa học cơ sở: ………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………Chủ tịch hội đồng (Ký tên, đóng dấu)

Một Số Biện Pháp Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục Âm Nhạc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Để làm tốt nội dung giáo dục âm nhạc, đòi hỏi giáo viên phải có lòng yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Đặc biệt phải có vốn kiến thức chuyên môn, có kinh nghiệm, biết xây dựng và sử dụng linh hoạt những phương pháp, biện pháp, thủ thuật đề ra trong tiết họcĐề tài: Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi

một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc

Ở trường Mầm non, đặc biệt đối với lứa tuổi Mẫu giáo, âm nhạc là một trong những loại hình nghệ thuật phát triển năng lực, cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả những hứng thú của trẻ.

Khác với loại hình nghệ thuật khác như hội hoạ, văn học, điện ảnh…, âm nhạc không hoàn toàn xác định rõ những hình ảnh cụ thể. Âm nhạc bằng những ngôn ngữ riêng là giai điệu, âm sắc, trường độ, hoà âm, tiết tấu…cùng với thời gian đã thu hút, hấp dẫn, làm thoả mãn nhu cầu tình cảm của trẻ.

Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức xung quanh, phát triển lời nói, quan hệ trong giao tiếp, trao đổi tình cảm…Đối với trẻ, âm nhạc là thế giới kỳ diệu, đầy cảm xúc. Trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ trong nôi. trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ trong sáng, nên tiếp xúc với âm nhạc là một điều không thể thiếu. Thế giới âm thanh muôn mầu không ngừng chuyển động tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lý, năng lực hoạt động và sự hiểu biết của trẻ.

Thông thường, khi nghe nhạc, ai cũng đều có ý muốn cử động theo tiết tấu. Tay đung đưa, chân gõ nhịp, đầu lắc lư, đó chính là hình thức múa tự phát. Nhiều khi các em nhỏ vừa nghe nhạc, vừa ngẫu hứng điệu múa có tiết tấu độc đáo của mình.

Giữa âm nhạc và vận động có mối liên hệ trực tiếp, xuất phát từ cơ sở sinh lý, đó là cơ quan thính giác và cơ quan cảm giác về chuyển động và thăng bằng. Nhà tâm lý học B.N Chep-lô-va cho rằng: “Việc tri giác âm nhạc sảy ra cùng lúc hoàn toàn trực tiếp với phản ứng vận động âm nhạc theo diễn biến thời gian”.

Đối với trẻ Mẫu giáo, do đặc điểm hồn nhiên, ham hoạt động nên mối quan hệ giữa âm nhạc và vận động được hình thành dễ dàng. Các bài hát, bản nhạc tạo cho trẻ những cảm xúc mạnh, trẻ vận động phù hợp với đặc tính của âm nhạc. Ở đây âm nhạc giữ vai trò chủ đạo còn vận động là công cụ thể hiện hình tượng âm nhạc.

Vận động theo nhạc giúp trẻ phát triển cảm giác, nhịp điệu, sự khéo léo, khả năng phản ứng nhanh và đúng các ấn tượng nghe được trong âm nhạc. Ngoài ra còn làm thoả mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ được bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè.

Hiện nay, chương trình âm nhạc đang được phổ biến rộng rãi trong các trường Mầm non, nhằm giúp cho việc thực hiện giáo dục âm nhạc cho trẻ theo đúng chương trình quy định, đồng thời giúp giáo viên có được những cơ hội và điều kiện thể hiện khả năng của mình. Tuy nhiên trong thực tế, nhiều giáo viên chưa chú ý hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ, chưa vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, chưa có biện pháp thiết thực trong quá trình dạy trẻ, dẫn tới kết quả chưa đạt được so với yêu cầu. Do vậy, việc áp dụng biện pháp tiên tiến để dạy trẻ Mẫu giáo vận động theo nhạc là rất cần thiết, cần được chú trọng.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ vận động theo nhạc, tôi nghiên cứu để tìm ra “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động nhạc cho trẻ Mẫu giáo 4 – 5 tuổi.

III. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM

Nghiên cứu hoạt động vận động theo nhạc của trẻ Mẫu giáo 4 – 5 tuổi, tìm ra được một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy nhằm hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ.

*Địa điểm:

* Thời gian:

IV.ĐÓNG GÓP VỀ MẢNG THỰC TIỄN

Nghiên cứu cơ sở lý luận, tìm hiểu thực tế hoạt động vận động theo nhạc của trẻ và đưa ra được một số biện pháp tiên tiến trong thời gian từ tháng 09/2008 đến tháng 03 lập đề cương. Hoàn thành đề tài vào ngày 22/05/2009.

Tôi nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ lớp mẫu giáo nhỡ 4 – 5 tuổi khu Trung tâm Trường Mẫu giáo xã Thượng Yên Công – Uông Bí – Quảng Ninh.

1.Làm mẫu chuẩn vận động theo nhạc và có sáng tạo.

Tăng cường luyện tập vận động theo nhạc cho trẻ

3.Tạo môi trường âm nhạc. Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy.

Tận dụng môi trường ở mọi lúc, mọi nơi.

– Các loại sách nói về hoạt động âm nhạc

– Chương trình hoạt động Giáo dục âm nhạc lớp Mẫu giáo nhỡ 4 – 5 tuổi.

PHẦN II. NỘI DUNGCHƯƠNG I: TỔNG QUANI . CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Quan sát trẻ vận động theo nhạc, quan sát trẻ thực hiên bài tập cô ra để xác định mức độ nhận thức và kỹ năng của trẻ.

Áp dụng biên pháp nâng cao chất lượng sau đó đưa ra một số bài tập để kiểm tra kết quả hình thành kỹ năng của trẻ.

Khái niêm về vận động theo nhạc:

Vận động theo nhạc là hoạt động phối hợp giữa âm nhạc và động tác nhảy múa hoặc sử dụng đồ chơi âm nhạc, gõ đệm theo hát tạo cho con người có được sự cảm nhận về nhịp điệu, góp phần tích cực vào việc phát triển toàn diện nhân cách.

Hoạt động vận động theo nhạc ở lứa tuổi Mầm non có thể chia làm 2 nhóm trên cơ sở tri giác âm nhạc và tái tạo các phương tiện truyền cảm trong động tác.

* Nhóm thứ nhất: Là những động tác đơn giản biểu hiện cảm xúc theo tính chất, nhịp điệu âm nhạc như vỗ tay, gõ đệm, nhún nhảy…trẻ nghe và phân biệt cao độ, sắc thái, tốc độ, trọng âm, âm hình tiết tấu.

* Nhóm thứ hai: Hướng vào những kỹ năng chuyển động trong quá trình vận động theo nhạc.

Tất cả các động tác vận động theo nhạc như gõ nhịp, âm hình, tiết tấu, múa…đều thực hiện nhiệm vụ chung là cảm nhận tiết tấu âm nhạc, nhưng mỗi loại vận động có chức năng riêng, do đó khác nhau về yêu cầu.

2 . Đặc điểm khả năng vận động theo nhạc của trẻ 4 – 5 tuổi:

Động tác vỗ tay, gõ nhịp, dậm chân có tác dụng giúp trẻ nắm vững tiết tấu, nhịp, phách trong tác phẩm và được tiến hành ngay khi làm quen với tác phẩm. Gõ nhịp, phách, âm hình tiết tấu yêu cầu phải chính xác, đúng với tác phẩm, không cần phải có tư thế, tạo dáng, đường nét…

Múa là dạng vận động phát triển tính thẩm mỹ cho trẻ, hình thành tư thế, dáng điệu, động tác đẹp. Các bài múa được xây dưng trên cơ sở nội dung, tính chất, nhịp điệu âm nhạc, lời ca. tuy nhiên không phải bài hát nào cũng xây dựng thành điệu múa. Do đặc điểm tư duy trực quan hình tượng của trẻ mà múa có thể là những động tác minh hoạ lời ca, miêu tả sinh hoạt, mô tả thiên nhiên…Các chất liệu cơ bản của dân gian các dân tộc Việt Nam, múa hiện đại cũng được khai thác. Múa được sử dụng chủ yếu với độ tuổi Mẫu giáo. Cùng với sự phát triển của trẻ thì kỹ năng múa của trẻ ngày càng rõ ràng và đa dạng.

Vận động theo nhạc giáo dục nhịp điệu cho trẻ bằng sự vận động của cơ thể, phù hợp với tính năng động của trẻ.

Trẻ 4 – 5 tuổi biết chuyển động nhịp nhàng theo tính chất của nhạc, thay đổi bước chuyển động theo điệu nhạc , từ tốc độ nhịp nhàng có thể chuyển sang tốc độ nhanh hơn hoặc thực hiện các bước nhảy: Bước nhảy thẳng, xoay tròn, biết xoay xung quanh bạn và nhảy vòng tròn một mình, nhảy đổi nhóm, từ nhóm nhảy toả ra theo các hướng rồi tụ lại, nhảy có cầm đạo cụ, biết chuyển đội hình đơn giản, làm các đông tác nhảy chân sáo, đá chéo chân, cùng với người lớn tập dượt các bài hát, truyền đạt các bài mẫu trò chơi.

* Thuận lợi:

Trẻ 4 – 5 tuổi có khả năng sử dụng các nhạc cụ như phách tre, xắc xô, tróng đệm theo nhịp, tiết tấu chậm. Có thể thổi kèn cho các giai điệu đơn giản trên cơ sở 1 – 2 âm thanh.

Trường Mẫu giáo xã Thượng Yên Công nằm trên địa bàn vùng núi khó khăn của thị xã Uông Bí. Nơi đây có nhiều đồng bào dân tộc ít người như dân tộc Dao, Hoa, Tày và dân tộc Kinh cùng sinh sống.

– Đội ngũ giáo viên trong trường luôn đoàn kết, thống nhất.

– Lớp học luôn được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường đầu tư cơ sở vật chất như mua sắm dụng cụ âm nhạc cho trẻ, tạo điều kiện cho lớp được sử dụng đồ dùng hiện đại như đàn Oocgan, ti vi , đầu băng…

– Trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đi học nâng cao trình độ chuyên môn. Vào các dịp hè, chúng tôi được đi học bồi dưỡng chuyên

môn của phòng giáo dục và đào tạo mở. Dự các buổi chuyên đề của phòng, chuyên đề của trường, dự giờ đồng nghiệp tạo điều kiện tôi được học tập, củng cố kiến thức nghiệp vụ.

– Giáo viên có kế hoạch chương trình ngay từ đầu năm học.

* Khó khăn:

– Lứa tuổi trẻ tương đối đồng đều.

– Phụ huynh luôn mong muốn con em mình vui vẻ, yêu thích hoạt động âm nhạc.

– Các cháu phần lớn con em làm nông nghiệp, kinh tế gia đình eo hẹp, ít có điều kiện cho con em mình tiếp xúc với âm nhạc nhiều.

CHƯƠNG II. NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

– Vào đầu năm học có khoảng 65% cháu mới đi học, trẻ thiếu hụt kiến thức âm nhạc và chưa có nề nếp, thói quen tốt.

– Sĩ số lớp đông, phòng học nhỏ khó khăn trong việc tổ chức hoạt động cho trẻ.

Thực hiện giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non theo đúng chương trình quy định là bổn phận của mỗi người giáo viên. Bản thân tôi luôn soạn bài tỉ mỉ, sắp xếp hợp lý các nội dung cần truyền đạt, phân bố thời gian cho từng phần phù hợp, nghiên cứu bài và dạy đúng phương pháp bộ môn, có chuẩn bị đủ và sử dụng đồ dùng cho cô và trẻ trong hoạt động. Để khảo sát và đánh giá được kỹ năng vận động theo nhạc của trẻ. Tôi ra 2 bài tập cho 30 cháu Mẫu giáo sinh năm 2004 thực hiện.

Nhận xét: Bài tập 1 và Bài tập 2

Bài tập 1: Con hãy hát và vỗ tay theo nhịp bài Hoà bình cho bé của tác giả Huy Trân

Bài tập 2: Con hãy múa bài Mẹ Yêu không nào của tác giả Lê Xuân Thọ.

Bài tập 1 số cháu thực hiện đạt là 15 cháu chiếm 50%. Số cháu chưa đạt là 15 chiếm 50%. Các cháu thường mắc lỗi sau:

+ Trẻ vỗ tay theo phách.

+ Vỗ tay lúc theo nhịp, lúc theo phách.

+ Vỗ tay vào phách nhẹ, đưa tay ra vào phách mạnh.

+ Trẻ không tự thực hiện.

Bài tập 2: Số cháu thực hiện đạt là 14 cháu chiếm 47%. Số cháu chưa đạt là 16 cháu chiếm 53%. Các cháu thường mắc lỗi sau:

+ Trẻ không thuộc động tác.

+ trẻ múa còn lẫn lộn đông tác.

+ Động tác của trẻ chưa chính xác.

* Nguyên nhân của thực trạng

+ Trẻ múa không khớp với nhạc có thể nhanh hơn nhạc, có thể múa chậm hơn nhạc.

+ Trẻ không tự thực hiện.

Qua khảo sát, đánh giá kết quả tôi tìm ra một số nguyên nhân dẫn tới tỷ lệ đạt được của trẻ còn thấp đó là:

Do trẻ thiếu hụt kiến thức âm nhạc từ lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giáo bé.

Do trẻ mới đi học còn nhút nhát không giám thực hiện bài tập.

Trẻ chưa được ôn luyện vân động theo nhạc nhiều.

Hình thức tổ chức lớp chưa linh hoạt, chưa kích thích hứng thú cho trẻ hoạt động.

Đồ dùng trực quan còn ít, chưa đẹp, chưa hấp dẫn.

Trong hoạt động giáo dục âm nhạc, âm nhạc đóng vai trò chủ đạo, còn vận động là công cụ thể hiện hình tượng âm nhạc. Trước thực trạng của lớp, tôi nghiên cứu, tìm ra Một số biện pháp để nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ Mẫu giáo 4 – 5 tuổi.

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VẬN ĐỘNG THEO NHẠC CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 – 5 TUỔI.

Làm mẫu chuẩn vận động theo nhạc và có sáng tạo.

Âm nhạc là trừu tượng nhưng có tính giáo dục nghệ thuật sâu sắc. Vì vậy việc sớm tư duy trực quan và kích thích những yếu tố ban đầu là rất cần thiết. Vai trò của cô giáo trong vấn đề này là phải tạo được sự hướng thú để trẻ say mê, ham thích hoạt động nghệ thuật. Vì vậy trước khi cho trẻ hoạt động nghệ thật cô cần có những hình thức gợi mở, dẫn dắt giới thiệu và được xem cô biểu diễn mẫu với mức độ hoàn thiện nhất.

Làm mẫu là biện pháp quan trọng nhằm mục đích cho trẻ tri giác toàn vẹn (Tri giác âm nhạc và vận động trong một khối thống nhất).

* Dạy trẻ vỗ tay hoặc sử dụng đồ chơi âm nhạc gõ đệm theo hát cũng có nhiều cách dạy. Giáo viên cần căn cứ vào loại nhịp, cấu trúc hình tiết tấu của bài hát để chọn hình thức vỗ tay, gõ đệm và cách dạy cho phù hợp. Trong chương trình cải cách của lớp Mẫu giáo 4 – 5 tuổi thường có cách:

– Dạy vỗ tay (hoặc gõ) theo nhịp: Vỗ tay hoặc gõ một tiếng vào phấch mạnh, (đầu ô nhịp) phách yếu nghỉ.

Ví dụ: Trong bài Thật là hay có câu:

Vỗ nghỉ vỗ nghỉ vỗ nghỉ vỗ nghỉ

– Dạy vỗ tay (hoặc gõ) tiết tấu chậm: Vỗ tay hoặc gõ 3 tiếng, mỗi tiếng bằng một nốt đen, rồi nghỉ bằng một tiếng(Vỗ tay hoặc gõ vào phách mạnh ở đầu ô nhịp)

Ví dụ: Trong bài Hoa trường em có câu:

Vỗ vỗ vỗ nghỉ vỗ vỗ vỗ nghỉ

Ai nơi hải đảo biên cươngDiệt thù giữ nước coi thường khó khăn.

Ví dụ: Dạy trẻ vỗ tay theo tiết tấu chậm bài Cháu thương chú bộ đôi

– Vào bài cô đố trẻ:

(Chú bộ đội)

– Cô hỏi trẻ:

+ Câu đố kể về ai?

+ Các con đã được làm quen với những bài hát nào kể về chú bộ đội?

+ Ai sáng tác bài Cháu thương chú bộ đội?

Cháu thương chu bộ đội nơi rừng sâu biên giới.

– Cả lớp cùng hát lại bài hát

– Cô làm mẫu. Cách vỗ tay như sau:

V v v nghỉ v v v

v: Vỗ tay.

Nghỉ: nghỉ không vỗ tay.

– Cô giải thích cho trẻ: Các con vỗ tay 3 tiếng rồi nghỉ bằng một tiếng, vỗ tay 3 tiếng rồi nghỉ bằng một tiếng, cứ tiếp tục như vậy cho đến hết bài. bắt đầu vỗ vào tiếng “chú”

– Cô hướng dẫn cho trẻ vỗ tay:

+ Đầu tiên cô cho trẻ vỗ tay kết hợp với đếm.

1 – 2 – 3 – nghỉ -1 – 2 – 3 – nghỉ …

+ Khi trẻ đã quen với cách vỗ theo tiết tấu chậm thì tôi cho trẻ vỗ

tay kết hợp với lời ca.

Để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực vận động theo nhạc tôi có thể linh hoạt, làm đa dạng các cách học thuộc.

. Dạy cả lớp vận động theo nhạc.

. Nối tiếp theo tổ. ( Cô nói: Cô giả làm con chim, khi chim bay về phía tổ nào thì tổ đó vừa hát vừa gõ đệm theo nhịp)

. Theo nhóm bạn trai, nhóm bạn gái. (Cô nói: Khi cô bắt nhip cao tay thì các bạn trai vừa hát vừa gõ đệm theo nhịp, khi thấy cô bắt nhịp thấp tay thì các bạn gái thực hiện.

. Nhóm hát, nhóm vận động. (Cô nói: Các bạn trai làm các nhạc công gõ đệm theo nhịp cho các bạn gái cầm micro làm ca sĩ.

. Theo tốp nhỏ.

. Cá nhân.

Khi cô cho trẻ tập sử dụng một loại nhạc cụ nào đó để đệm cho bài hát, cô cần nói rõ cách gõ cho âm thanh phát ra như thế nào thì phù hợp.

Ví dụ: Dạy trẻ cách sử dụng nhạc cụ là trống: Tay trái cầm trống, tay phải cầm dùi, khi gõ thì gõ vào giữa mặt trống, sau đó đưa ra gõ vào thành trống. Hoặc dạy trẻ sử dụng nhạc cụ là xắc xô thì tay phải cầm xắc xô (úp xắc xô vào trong lòng bàn tay) khi gõ thì gõ xắc xô vào lòng bàn tay trái sau đó đưa hai tay rộng ra nghỉ bằng một phách.

* Trong tổ chức có nhiều người tham gia vận động, di chuyển đội hình, múa động tác cháu trai khác động tác cháu gái…Muốn thể hiện toàn vẹn trong sự kết hợp với âm thanh âm nhạc cùng một lúc là không thể được. Vì vậy để đảm bảo tính toàn vẹn của tri giác, tôi cần sử dụng biện pháp trình bày cùng với lời giải thích động tác của các cháu trai trước, động tác của các cháu gái sau. Có thể giải thích dưới hình thức dựng hình ảnh mô phỏng hoặc chỉ dẫn ngắn gọn, dễ hiểu. Ví dụ khi dạy trẻ vận động minh hoạ bài: Chú bộ đội có động tác hai tay vung tự nhiên chân dậm mạnh, cô có thể nói: “Hai tay các con vung tự nhiên, chân dậm mạnh như như chú bộ đội đang hành quân đấy các con ạ.”

Trong chương trình một số bài múa đã có biên soạn động tác múa gợi ý, song cô có thể dạy trẻ phối hợp các động tác tay chân, thân hình và thể hiện qua nét mặt kết hợp với âm nhạc.

Ví dụ: Trong sách Chăm sóc giáo dục Mẫu giáo và hướng dẫn thực hiện (4 – 5 tuổi ) không biên soạn động tác múa bài: Cháu yêu bà của tác giả Xuân Giao. Dựa vào đặc điểm của lớp tôi các cháu có khả năng múa

được những động tác đơn giản, dựa vào nội dung của bài hát tôi đã sáng tạo ra động tác cho phần dạo nhạc đầu, động tác của 4 câu hát, phần nhạc kết.

– Phần dạo nhạc đầu: Đứng thẳng, chân đứng rộng bằng vai, hai tay đưa lên cao và đưa sang hai bên theo nhịp bài hát.

– Động tác 1: “Bà ơi bà…lắm” Hai tay dang rộng từ từ ấp vào ngực vào từ “lắm”, kết hợp với nhún chân.

– Động tác 2: “Tóc bà trắng….mây” Hai tay đưa trên đầu vuốt nhẹ xuống hai bên ngực, kết hợp nhún chân vào tiếng “mây”

– Động tác 3: “Cháu yêu bà, cháu nắm bàn tay.”Hai tay từ từ ấp lên ngực vào từ “lắm”. Sau đó đặt hai tay úp vào nhau và kết hợp với nhún chân vào từ “tay”

– Động tác 4: “Khi cháu vâng lời ….vui.”Vỗ tay theo nhịp sang hai bên kết hợp với chống gót chân.

– Phần nhạc kết: Hai tay đưa cao lên trên đầu, lắc cổ tay , kết hợp bước xoay tròn tại chỗ một vòng.

Để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực luyện tập múa, tôi có thể cho trẻ múa dưới các hình thức và sắp xếp di chuyển đội hình như sau:

+ Cô cho cả lớp múa. (Đội hình đứng vòng tròn, cô cũng đứng ở vòng

tròn múa cùng trẻ).

+ Trẻ múa theo nhóm các bạn trai và các bạn gái đứng riêng theo từng vòng tròn. (hai vòng tròn đồng tâm)

+ Trẻ múa từng đôi. (Hai trẻ quay mặt vào nhau hoặc tự chọn bạn để múa)

+ Trẻ múa theo nhóm nhỏ.

+ Cá nhân múa.

Do trẻ học thông qua bắt chước nên tôi phải làm mẫu nhiều lần. Trẻ bắt chước có thể không như giáo viên nhưng những gì nghe nhìn qua mẫu giúp trẻ khắc sâu ấn tượng, nhận biết một cách xúc cảm các động tác, bài múa. Như vậy bằng nhiều hình thức sinh động, cô sẽ hình thành tư duy trực quan, tạo được những yếu tố ban đầu cho mọi cảm nhận nghệ thuật.

Tăng cường luyện tập vận động theo nhạc cho trẻ.

Cũng giống như học hát, trẻ phải bắt chước và luyện tập nhiều lần các động tác mới một cách chính xác và chi tiết. Tôi cần sử dụng một số biện pháp sau

* Làm mẫu lại các động tác có sự kết hợp của âm nhạc với mục đích khôi

phục lại trong trí nhớ, tri giác thính giác và trình tự động tác. Khi luyện

tập cô phải cùng làm với trẻ nhiều lần từ đầu đến cuối bài hát ( Bản nhạc). Những động tác khó, cô có thể cho trẻ múa lại kết hợp với lời ca (tiết nhịp) trọn vẹn câu hát.

* Chỉ dẫn trẻ thực hiện động tác cùng với âm nhạc. Chỉ dẫn chi tiết, chính xác, đặc điểm động tác cùng với âm nhạc, đồng thời khích thích trẻ hoạt động độc lập.

* Sửa chữa dần những chi tiết không chính xác (Tách ra để tập riêng)

Ví dụ: Trẻ múa sai câu “Lúc lên bờ vẫy cái cánh cho khô” Trong bài Một con vịt của tác giả Kim Duyên. Có rất nhiều cách sửa sai như là cô cho trẻ múa riêng động tác Hoặc có thể cô nói “Khi cô đưa tay về phía các con thì các con múa, khi cô chỉ vào cô thì cô múa” Trong khi cô múa thì trẻ tri giác toàn bộ động tác và trẻ tự điều chỉnh động tác của mình cho đúng.

* Tổ chức linh hoạt, đa dạng cách học thuộc các động tác để gây hứng thú và trẻ tích cực hoạt động dưới các hình thức cả lớp, tổ, nhóm trẻ luyện tập, tổ hát, tổ vận động. Cô khuyến khích trẻ tự vận động để tạo khả năng theo dõi, và giúp trẻ làm chính xác lại.

* Căn cứ vào hình thức vận động theo nhạc như vỗ tay hoặc gõ đệm theo tiết tấu, vận động minh hoạ, múa…Cô luôn chú ý tới đội hình của trẻ, sao cho cô làm mẫu, tất cả nhìn thấy cô và cô quan sát được trẻ.

* Đa dạng hoá các vận động:

Để khi trẻ đỡ chán và nâng cao khả năng của trẻ tôi nghiên cứu và thấy cần phải đa dạng hoá các vận động. Tôi có thể tạo thành trò chơi cho trẻ.

Ví dụ: Dạy trẻ vận động gõ đệm theo tiết tấu chậm

Tôi có thể tạo thành trò chơi cho trẻ. Mời 3 trẻ lên chơi cùng cô: Trẻ gõ đệm, cô vỗ tay:

ì ì ì ì

Trẻ1 Trẻ2 Trẻ 3 Cô vỗ tay.

Hoặc cho các cháu hai tay chống hông, đậm chân 3 phách đầu, phách 4 dậm gót chân.

ì ì ì ì

dậm dậm dậm dậm

chân chân chân gót

Có thể thay đổi làm động tác đánh cồng của dân tộc Tây nguyên.

ì ì ì ì

gõ gõ gõ vuốt tay

Khi nghe các thể loại âm nhạc khác nhau, trẻ có thể bộc lộ cảm xúc bằng các hoạt động hình thể một cách ngẫu hứng nhưng mọi trẻ không nhất thiết phải vận động giống nhau. Đây là xúc cảm tự nhiên thể hiện bằng hành động theo tính chất giai điệu, nhịp điệu âm nhạc. Ở đây, giáo

viên là người gợi ý giúp trẻ cảm thụ các tính chất âm nhạc khác nhau. Trẻ nghe nhạc, vận động theo không cần hát.

* Củng cố và hoàn thiện kỹ năng là bước tiếp theo giúp trẻ thể hiện độc lập, sáng tạo, truyền cảm, đồng cảm với hình tượng nghệ thuật, tôi có thể

yêu cầu trẻ nhớ lại trình tự các động tác, biết phối hợp với các bạn sẵn sàng thực hiện bài tập.

3.1. Tạo môi trường:

Sự hình thành các kỹ năng vận động theo nhạc cần phải tăng cường luyện tập, vận dụng các phương pháp, biện pháp linh hoạt, sáng tạo.

Tạo môi trường âm nhạc. Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy.

Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật được trẻ mẫu giáo rất yêu thích. Đây là loại hình được xem như phương tiện để thực hiện các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả ở trường Mâm non.

Do đặc diểm tâm sinh lý lứa tuổi Mẫu giáo, các cháu tuy còn nhỏ tuổi nhưng rất thích cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ. Để tiến hành hoạt động âm nhạc cần tạo ra một môi trường âm nhạc là rất cần thiết. Vì vậy tôi luôn cố gắng tạo nhiều đồ dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn trang trí xung quanh lớp.

– Sử dụng đồ dùng điện tử hiện đại như: Đàn Oocgan, ti vi, đầu đĩa, vi tính…

– Tôi vẽ tranh, sưu tầm tranh ảnh từ hoạ báo, lịch…có nội dung về hoạt động âm nhạc, nội dung bài sắp học để trang trí hoặc làm đồ dùng cho giảng dạy.

– Tôi chuẩn bị đồ chơi âm nhạc, bởi vì đồ chơi là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu đối với cuộc sống của trẻ. Đồ chơi có 2 loại chủ yếu:

* Đồ chơi công nghiệp: Đàn, xắc xô, trống, kèn, mõ, trang phục…

Ví dụ:

* Đồ chơi tự tạo: Đồ chơi tự tạo có muôn hình muôn vẻ bởi chúng được tạo ra từ những vật sẵn có, dễ kiếm, dễ làm. Nguồn gốc của đồ chơi tự tạo là vô tận. Làm đồ chơi tự tạo là hoạt động sáng tạo và độc đáo. Có

thể dùng luôn những đồ vật thông thường trong sinh hoạt hàng ngày, sử dụng trực tiếp những vật liệu tự nhiên làm đồ chơi và bằng những vật liệu thu lượm được.

+ Tận dụng những đoạn tre già để đẽo phách tre.

+ Tận dụng bìa cứng, trang trí giấy đề can để tạo thành nhiều cái đàn có hình dáng khác nhau.

+ Tận dụng các vỏ lon bia, nước ngọt để làm trống, xúc xắc.

+ Làm đàn tơ rưng bằng tre nhỏ.

+ Vỏ hộp sữa làm trống cơm.

+ Tận dụng vải vụn của thợ may làm hoa cài tay.

3.2. Sử dụng một cách có hiệu quả:

+ Mút xốp làm mũ múa..v.v…

Tôi xây dựng góc hoạt động âm nhạc với cách trang trí đẹp, nhiều đồ chơi đảm bảo an toàn, đa dạng về chủng loại, chất liệu. Các đồ chơi được sắp xếp sao cho gọn gàng, dễ lấy, dễ cất, có thể sử dụng vào các hoạt động khác.

Âm nhạc là trừu tượng nhưng có tính giáo dục nghệ thuật sâu sắc. Vì vậy việc sớm hình thành tư duy trực quan và kích thích những yếu tố ban đầu là rất cần thiết. Vai trò của cô giaó trong vấn đề này là phải tạo được sự hứng thú say mê hoạt động nghệ thuật.

Ví dụ: Dạy trẻ gõ đệm theo nhịp bài Cháu vẽ ông mặt trời của tác giả Tân Huyền. Cô tạo hứng thú cho trẻ bằng cách cho trẻ quan sát hình ông mặt trời từ từ nhô lên khỏi dãy núi. Cô trò chuyện cùng trẻ về mặt trời, giáo dục trẻ khi đi ra ngoài trời nắng to cần đội mũ, nón. Cô hỏi trẻ đã được làm quen với bài hát nào kể về mặt trời? Ai sáng tác bài hát? Sau đó cô dạy trẻ vận động theo nhạc

3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong dạy học:

Trẻ được mặc trang phục và sử dụng đạo cụ và biểu diễn phù hợp với tính chất âm nhạc và nội dung bài hát sẽ làm phong phú thêm đời sống văn hoá, có tác dụng giáo dục tình cảm đạo đức, góp phần vào việc hình thành nhân cách trẻ thơ.

Ví dụ: Dạy trẻ vận động minh hoạ bài Chú bộ đội của tác giả Hoàng Hà. Tôi cho cả lớp mặc trang phục của chú bộ đội. Tôi nhận thấy trên nét mặt vui tươi, hồ hởi trên mỗi trẻ. Trẻ vui sướng ngỡ mình là chú bộ đội vác súng bước đi hùng tráng. Trẻ được thể hiện tình cảm của mình đối với chú bộ đội. Kết quả tôi thấy trẻ rất hứng thú, có ý thức, tích cực tham gia hoạt động, đạt được những yêu cầu của bài soạn.

Ví dụ:

Đất nước ta hiện nay đang trong giai doạn phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá cùng với sự bùng nổ công nghệ thông tin. Để đáp ứng nhu cầu của xã hội, hiện nay các cấp học rất cần được ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy . Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy ở cấp học mầm non làm đa dạng hoá hình thức dạy

học giúp trẻ được thay đổi không khí mới, hấp dẫn, trong giờ học, tạo cho trẻ niềm hứng thú, hăng say tích cực tham gia vào hoạt động, làm cho hiệu quả giáo dục cao. Đặc biêt giúp giảm bớt đồ dùng không cần thiết, giảm bớt sức lao động của giáo viên và giảm bớt chi phí.

Khi dạy trẻ gõ đệm theo tiết tấu chậm bài Em yêu Thủ đô của tác giả Bảo Trọng, cô cần tạo dựng lên một số hình ảnh đẹp về Thủ Đô Hà Nội bằng cách cô chọn trong mạng một số danh lam thắng cảnh ở Thủ đô

Hà Nội để lưu trong máy vi tính. Khi tiến hành tiết học tôi cho trẻ quan sát hình ảnh trên máy vi tính, để tạo hứng thú và khơi gợi hình ảnh đẹp hình thành ở trẻ tình cảm yêu quê hương đất nước, con người. Qua hình thức giới thiệu của cô kết hợp với được nghe giai điệu âm nhạc sẽ là yếu tố ban đầu của tư duy logic cho quá trình cảm nhận nghệ thuật.

4.1 Trong tiết học:

Ví dụ: Dạy múa bài Cháu yêu bà của tác giả Xuân Giao. Để chuẩn bị cho bài giảng, ý tưởng của tôi tạo cho trẻ hứng thú và khơi gợi tình cảm của cháu đối với bà của mình bằng cách cho trẻ xem video clip vở kịch rối tóm tắt theo truyện Tích Chu. Tôi tập kể diễn cảm tóm tắt nội dung cốt truyện, sưu tầm rối hình cậu bé Tích Chu, Bà cụ, Bà tiên, tập đóng kịch, dựng cảnh. Sau đó được quay làm đĩa CD và lưu vào máy vi tính, khi dạy có thể cho xem trên đầu đĩa ti vi hoặc dùng máy vi tính để mở. Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy như vậy, tôi thấy các cháu thích thú khi được thay đổi không khí, có ý thức, say sưa và tích cực vào vận động theo nhạc.

Tận dụng môi trường ở mọi lúc, mọi nơi:

Lớp Mẫu giáo nhỡ 4 – 5 tuổi tôi chủ nhiệm thực hiện theo chương trình cải cách. Giáo dục âm nhạc cho trẻ gồm 4 hoạt động đó là hát, nghe, vận động, trò chơi. Xét tính chất kết hợp thì mỗi tiết có trọng tâm khác nhau. Riêng vận động theo nhạc trọng tâm vào tiết 3, còn các tiết khác vận động theo nhạc là nội dung kết hợp. Chính vì đó mà tôi đưa ra yêu cầu về nội dung vận động theo nhạc cho từng loại tiết khác nhau. Dạy trẻ vận động lần 1 (tiết 3) Yêu cầu trẻ bắt chước vận động theo giáo viên đúng nhịp điệu, đúng động tác. Dạy trẻ vận động lần 2-3-4 (tiết 4, tiết 1 mới, tiết 2 mới) thì yêu cầu tăng dần, trẻ không những tập đúng động tác mà còn biết phối hợp các động tác, thay đổi vị trí đội hình theo âm nhạc và thể hiện diễn cảm.

Ví dụ: Dạy vận động gõ đệm theo nhịp theo bài Thật là hay. Dạy vận động lần 1(Tiết 3) trẻ biết cách cầm dụng cụ âm nhạc và sử dụng đún

nhịp điệu, đúng động tác. Dạy vận động lần 2-3-4 mức độ tăng dần lên, trẻ không những tập đúng nhịp, đúng động tác mà trẻ có thể phối hợp các động tác như là nhóm nhún theo nhịp, nhóm gõ đệm theo nhịp, nhóm vận động minh hoạ. Hoặc thay đổi vị trí, kết nhóm 3 vận động minh hoạ (có trẻ làm chim Sơn ca, có trẻ làm chim hoạ mi, có trẻ làm chim oanh.) Đặc biệt trẻ biết thể hiện sự vui tươi, hồn nhiên trong vận động.

Bên cạnh đó, tôi cũng đã nghiên cứu và áp dụng quan điểm đổi mới hình thức giáo dục âm nhạc. Mục đích giáo dục của hướng đổi mới là giáo viên là người hướng dẫn, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động vui chơi, tìm

tòi, khám phá. Trẻ tham gia hoạt động, một cách hứng thú, chủ động để phát triển khả năng cá nhân.

Tôi đã tích cực làm việc trực tiếp với nhóm, cá nhân để giúp trẻ thực hiện tốt hoạt động âm nhạc. Trẻ hoạt động không bị áp đặt để phát huy năng lực bản thân, được trao đổi, nhận xét để trở lên năng động hơn. Chính vì vậy, trong vận động theo nhạc, trẻ tự do thể hiện nhiều cách khác nhau, không nhất thiết yêu cầu mọi trẻ vận động giống nhau.

Ví dụ: Dạy trẻ vận động theo nhạc bài Cháu thương chú bộ đội của tác giả Hoàng Văn Yến, sau khi đã cho trẻ làm quen với một số cách vận động

theo nhạc, tôi cho trẻ thể hiện bằng nhiều cách khác nhau như cô cho 3 tổ hội ý xem tổ của mình vận động theo cách nào, sau đó cho cả 3 tổ thực hiện vận động cùng một lúc. Có thể tổ gõ đệm theo tiết tấu chậm, có tổ bước kết hợp đá chân (Bước, bước, bước, nhảy đá chân), có tổ vận động minh hoạ trên nền nhạc.

4.2 Dạy trẻ ở mọi lúc, mọi nơi:

– Vận động theo nhạc trong giờ đầu đón trẻ, cuối buổi trả trẻ.

Vào đầu giờ đón trẻ hoặc cuối giờ trả trẻ cô có thể cho trẻ vận động theo nhạc với từng nhóm và cá nhân trẻ, cô sẽ phát huy tính độc lập hoạt động của trẻ, phát triển năng khiếu của trẻ và cô dễ dàng sửa sai cho trẻ.

-Tích hợp vận động theo nhạc vào tiết học.

Theo quan điểm sư phạm của tích hợp: Tích hợp không chỉ là đặt cạnh nhau, liên kết với nhau, mà là xâm nhập, đan xen các đối tượng hay

một bộ phận của đối tượng vào nhau, tạo thành một chỉnh thể trong đó không có các giá trị của từng bộ phận được bảo tồn và phát triển, mà đặc

biệt là ý nghĩa thực tiễn của toàn bộ cái chỉnh thể đó được nhân lên.

Tuổi Mẫu giao là lứa tuổi “Học mà chơi, chơi mà học”do đó phải sử dụng nhiều biện pháp, thủ thuật trong giờ học để gây hứng thú và sự tập

trung vốn rất ngắn của trẻ. Cũng vì thế mà giờ học mang tính tổng hợp. Vận động theo nhạc có thể tích hợp nhẹ nhàng được vào một số giờ học khác hoặc tích hợp các môn học khác vào vận động.

Ví dụ: Dạy trẻ gõ đệm theo tiết tấu chậm bài Cháu thương chú bộ đội

cô có thể tích hợp môn Hình thành các biểu tượng toán bằng cách đếm số chú bộ đội lên biểu diễn, đếm số dụng cụ âm nhạc…

Ví dụ: Trong hoạt động tạo hình, vẽ con cá. Sau khi trẻ trưng bày và nhận xét sản phẩm, Cô có thể cho trẻ hát kết hợp với vận động minh hoạ trên nền nhạc bài Cá vàng bơi.

– Vận động theo nhạc trong lúc hoạt động ngoài trời:

trong khi cho trẻ hoạt động ngoài trời cũng có thể cho trẻ vận động theo nhạc nhằm tạo cho trẻ sự mềm dẻo, nhịp nhàng, làm thư giãn thần kinh, kích thích óc sáng tạo và giúp trẻ hiểu biết hơn về thế giới xung quanh.

Ví dụ: Cho trẻ quan sát và đàm thoại về con chim xong. Cô có thể cho trẻ đứng đội hình vòng tròn để múa hát bài Thật là hay.

– Vận động theo nhạc trong thời gian chơi trò chơi sáng tạo Đồ chơi làm từ thiên nhiên: Có thể cho trẻ vận động theo nhạc trong khi trẻ chơi trò chơi sáng tạo.

Ví dụ: Trẻ chơi đóng kịch có kèm với biểu diễn. Hoặc có trong trò chơi phân vai cô giáo, trẻ nhập vai mình là cô giáo hay là trẻ mẫu giáo thể hiện hát, múa, gõ đệm, vận động minh hoạ tuỳ theo ý thích.

– Vận động theo nhạc trong giờ hoạt động chiều: Cô có thể tổ chức cho trẻ hoạt động âm nhạc theo ý muốn, trẻ hát, múa, gõ đệm theo bài hát…cô khuyến khích cả lớp cùng tham gia. Đây là cơ hội để trẻ học hỏi lẫn nhau, chia sẻ cảm xúc và cùng hợp tác biểu diễn.

4.3 Tổ chức cho trẻ trong ngày hội, ngày lễ:

Như vậy, ở trường mẫu giáo, từ lúc đến trường đến khi cha mẹ đến đón, âm nhạc luôn xuất hiện bên trẻ tạo không khí tươi mát. Nếu vắng bóng lời ca, điệu múa thì trường lớp đối với các cháu thật buồn tẻ. Âm

nhạc là chu kỳ thời gian, là nhịp sống hàng ngày của trẻ, là cho trẻ thêm linh hoạt, tươi vui. Âm nhạc thực sự là người bạn thân của trẻ thơ

Vào ngày lễ hội như ngày khai giảng, ngày nhà giáo Việt Nam, tết trung thu…là những ngày có hình thức tổ chức quan trọng trong việc tạo

ra môi trường âm nhạc phong phú và sinh động. Ngày lễ, ngày hội có các hoạt động nghệ thuật đa dạng như hát, múa, đóng kịch…tạo cho trẻ niềm

III KẾT QUẢ THỰC HIỆN.

phấn khởi, vui vẻ, những cảm xúc mới mẻ, tăng cường khả năng cảm thụ âm nhạc, mở rộng nhận thức cho trẻ. Ngày lễ, hội là cơ hội cho giáo viên và trẻ trong toàn trường giao lưu, hiểu biết nhau hơn, đồng thời tạo cơ hội cho trẻ nâng cao các kỹ năng hoạt động nghệ thuật. Trẻ hiểu thêm những điều mới lạ chỉ có trong ngày hội, ngày lễ, đồng thời củng cố những điều trẻ đã lĩnh hội được.

Hiểu được ý nghĩa hoạt động âm nhạc trong ngày hội, ngày lễ. Hàng ngày, tôi luôn chú ý thường xuyên rèn những kỹ năng vận động theo nhạc Khi nhà trường có kế hoạch tổ chức tôi lựa chọn các nội dung phù hợp để luyện tập, chuẩn bị trang phục cho trẻ. Khi biểu diễn tôi nhận thấy ở trẻ rất hào hứng, tự tin, có ý thức trong khi biểu diễn.

Sau khi tôi sử dụng một số biện pháp trên áp dụng vào việc dạy vận động theo nhạc cho trẻ lớp Mẫu giáo nhỡ 4 – 5 tuổi. Cuối năm học 2008 – 2009 ( Cuối tháng 4) tôi tiến hành đưa ra thêm 2 bài tập để kiểm tra kỹ năng vận động theo nhạc của 30 trẻ đã tham gia thực hiện những bài tập trước.

Bài tập 1: Con hãy gõ đệm theo nhịp bài Một con vịt của tác giả Kim Duyên.

Bài tập 2: Con hãy múa bài Cháu yêu bà của tác giả Xuân Giao.